Vrijwillige milieuaudit EMAS

EMAS in een notendop samengevat in dit  filmpje:

 


Bedrijfsinterne milieuzorg

De activiteiten van een onderneming of organisatie hebben steeds een bepaalde impact op het milieu. Deze milieu-impact meten, registreren, evalueren en op een gestructureerde manier verbeteren wordt milieuzorg genoemd.

Bedrijfsinterne milieuzorg heeft tot doel duurzame productiepatronen te realiseren en de milieubelasting van een bedrijf in al zijn aspecten te beheersen en te beperken. Het vormt een belangrijke pijler in de Vlaamse milieuhygiënewetgeving: afdeling 4.1.9 (bedrijfsinterne milieuzorg) van titel II van het VLAREM.

top


EMAS



Regelgeving

De vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) wordt geregeld in de Verordening (EG) nr. 1221/2009  van het Europees Parlement en de Raad van 25  november  2009.
 

Wijziging  verordening: actie vereist
 

De bijlagen I, II en II van Verordening (EG) nr. 1221/2009 zijn gewijzigd met de Verordening (EU) nr. 2017/1505 van de Commissie van 28 augustus 2017.
Klik hier voor de infofolder met een overzicht van de wijzigingen.

De reeds geregistreerde EMAS-organisaties hebben tot 14 september 2018 tijd om zich in regel te stellen met de nieuwe verordening.

Voor meer informatie kun je terecht op de website van de Europese Commissie.
 

Leidraad bij de EMAS-verordeningen

 

Op 12 december 2017 werd een gewijzigde leidraad waarin de noodzakelijke stappen voor deelname aan EMAS worden uitgelegd, gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Deze verduidelijking van de regelgeving is een nuttig instrument voor alle bedrijven die geïnteresseerd zijn in EMAS.
 

Interessant voor organisaties met meerdere vestigingen is punt 2.4.3 die een wijziging vervat met betrekking tot de eisen voor het gebruik van een steekproefmethode voor de verificatie.

Deze steekproefmethode kan toegepast worden door bedrijven met volgende NACE-codes: 64, 65, 69, 70.2, 78, 79, 82.1, 85.1, 85.2, 91

Bedrijven met volgende NACE-codes kunnen ook in aanmerking komen, maar moeten hiertoe eerst een voorstel indienen: 36, 37, 47.1, 47.2, 47.51, 47.6, 47.71, 47.72, 47.75, 47.77, 55.1, 55.2, 56.1, 56.3, 62, 68, 73, 74, 84.11, 85.3, 85.4, 85.5, 85.6, 87, 88, 90, 91, 93.1, 94


Je kan de leidraad hier raadplegen: pdf bestandLeidraad bij de EMAS-verordeningen (2.13 MB)

top


Film EMAS loont

Het Departement Omgeving heeft een film over EMAS  waarin experten het belang van duurzaam ondernemen onderstrepen en verschillende EMAS-geregistreerde bedrijven getuigen over hun ervaring met EMAS. Daarnaast wordt stap voor stap uitgelegd hoe een bedrijf de EMAS-registratie kan bekomen.

top


Wat?

EMAS (Eco-management en audit schema) is een  door de EU ontwikkeld zeer performant vrijwillig milieumanagementsysteem voor organisaties die op een proactieve en systematische wijze hun milieuprestaties willen verbeteren. Een proactieve aanpak van de milieuprestaties is een kenmerk van succesvolle organisaties.
 

EMAS: meer dan ooit geschikt bevonden voor een duurzame toekomst
 

EMAS werd grondig geëvalueerd door de Europese Commissie. In haar rapport van 30 juni 2017 bevestigde de Commissie het nut van het instrument en het belang van meer bekendheid en waardering van dit vrijwillig milieumanagementsysteem.

Uit het onderzoek naar de geschiktheid van EMAS als milieuzorg- en auditsysteem bleek o.a. het volgende:

  • EMAS is een relevant milieuzorg- en auditsysteem om de milieu-impact, veroorzaakt door consumptie en productie, te verminderen - wat op dit moment een prioritaire milieubeleidsdoelstelling is
  • het systeem is een inspiratiebron en referentiepunt voor andere milieumanagementsystemen, maar ook voor elke organisatie die op de hoogte wil zijn van de beste milieupraktijken voor haar sector
  • EMAS vereist extra rapportering en validatie in vergelijking met ISO 14001. Deze extra gegevens kunnen door overheden worden aangewend als rapport en tevens om de beste prestaties in de sector te identificeren
  • 70% van de ondervraagde EMAS-organisaties stelt dat het systeem hen helpt bij het verbeteren van hun energie-efficiëntie, materiaalgebruik, waterverbruik en afvalproductie
  • de effectiviteit van het systeem zou meer tot zijn recht kunnen komen mochten meer organisaties zouden deelnemen aan EMAS

De Europese Commissie dringt er bij de lidstaten op aan om zich te engageren tot het nemen van maatregelen om de meerwaarde van EMAS meer te benadrukken en bekend te maken.

EMAS is bovendien een ideaal instrument om tegemoet te komen aan de beleidsdoelstellingen van circulaire en groene economie, hot topic van de komende jaren!

Voor een samenvatting van de fitnesscheck kun je terecht op de website van de Europese Commissie.

top


Voor wie?

EMAS is toegankelijk voor elke organisatie die streeft naar een verbetering van haar milieuprestaties. Alle organisaties uit de openbare, economische en dienstensectoren kunnen hieraan deelnemen. Door de invoering van het EMAS Global systeem is deelname aan EMAS sinds 2010 mogelijk voor alle organisaties over de hele wereld.

top


Kenmerken EMAS

De drie sleutelwoorden van EMAS zijn prestatie, geloofwaardigheid en transparantie.

Prestatie

EMAS is een vrijwillig milieumanagementsysteem, gestandaardiseerd door de EU. Het doel van EMAS is het permanent verbeteren van de milieuprestaties van een organisatie door de milieuaspecten te evalueren en de impact op het milieu te reduceren.

Geloofwaardigheid

Het proces om te komen tot een EMAS-registratie garandeert de geloofwaardigheid doordat het gehele milieumanagementsysteem en zijn werking door diverse onafhankelijke externen wordt gecontroleerd.

Transparantie

Het feit dat de informatie over de milieuprestaties van een bedrijf altijd openbaar zijn, is een belangrijk aspect van EMAS.
Ook binnen de organisatie streeft EMAS naar een actief engagement van de werknemers.

top


Stappenplan EMAS-registratie

Om een EMAS-registratie te bekomen moet een organisatie minimaal volgende stappen doorlopen:

1. Milieuanalyse

De milieuanalyse omschrijft alle milieuaspecten van de activiteiten, producten en diensten van de organisatie.

2. Milieuprogramma en milieudoelstellingen

Er moet een milieuprogramma uitgewerkt worden met specifieke milieudoelstellingen.
Het programma moet de organisatie helpen bij het plannen en invoeren van verbetervoorstellen en kan beschouwd worden als een interne milieu-audit.

3. Milieubeheersysteem

Om de vooropgestelde doelstellingen te kunnen behalen en de milieuprestaties permanent te verbeteren, wordt een milieubeheersysteem opgesteld. Het is een beschrijving van de werking van de organisatie op het vlak van o.a. verantwoordelijkheden, middelen, procedures, opleidingsbehoeften, meetmethoden, communicatiesystemen.

4. Milieuverklaring

Elk EMAS-geregistreerd bedrijf moet beschikken over een milieuverklaring waarin het engagement wordt aangegaan dat:

  • de organisatie steeds aan alle relevante milieuwetgeving zal voldoen
  • gestreefd wordt naar een continue verbetering van de milieuprestaties

5. Milieuaudit

Een milieuverificateur moet een milieuaudit uitvoeren van het milieubeheersysteem en de milieuverklaring.
De milieuverificateur moet conform de EMAS-verordening geaccrediteerd zijn om dergelijke audits te mogen uitvoeren.

Milieuverificateurs actief in België:
Organisatie Adres
Vinçotte nv Jan Olieslagerslaan 35
1800 Vilvoorde
België
Bureau Veritas Certification Belgium nv Mechelsesteenweg 128-136
2018 Antwerpen
België
Certiquality

Via Gaetano Giardino 4
20123 Milaan
Italië

AENOR C/Génova 6
28004 Madrid
Spanje
DNV GL Business Assurance bv Zwolseweg 1
2994 LB Barendrecht
Nederland

6. Aanvraag

Eens alle bovenstaande stappen in orde zijn, moet de organisatie een aanvraag tot registratie indienen bij de bevoegde instantie. De aanvraag moet ingediend worden bij het gewest waar ofwel de organisatie ofwel de hoofdzetel gelegen is.

Bevoegde instanties:
Gewest Bevoegde instantie Adres Telefoon
Vlaams Gewest Departement Omgeving

Koning Albert II-laan 20, bus 8

1000 Brussel

02 553 79 97
Brussels Gewest BIM - Leefmilieu Brussel, Dpt. Eco & Facility Management

Site Tour & Taxis

Havenlaan 86C, bus 3000

1000 Brussel

02 775 75 82
Waals Gewest Service Public de Wallonie, Direction Générale de l'Agriculture, Ressources Naturelles et Environnement

Chaussée de Louvain 14

5000 Namur

081 64 96 45

top


EN ISO 14001

EN ISO 14001 is een internationaal milieumanagementsysteem dat wereldwijd verspreid is voor grote en kleine organisaties in zowel publieke als private sectoren. Zoals EMAS is ook ISO 14001 gebaseerd op de managementcyclus van Deming (plan-do-check-act). Het doel van ISO 14001 is ook om de belangrijkste milieuaspecten op te sporen en te beheersen. De eisen van ISO 14001 werden geïntegreerd in EMAS.

top


EMAS vs. EN ISO 14001

Hoewel de gelijkenissen tussen EMAS en ISO 14001 groot zijn, heeft EMAS een toegevoegde waarde ten opzichte van ISO 14001. Bij EMAS wordt veel belang gehecht aan interne en externe communicatie en transparantie.
Doordat de controles gebeuren door onafhankelijke externen verhoogt ook de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van het systeem.

Bekijk een uitgebreide vergelijking tussen EMAS en ISO 14001: pdf bestandVergelijking EMAS - ISO 14001.pdf (72 kB)

top



EMAS-activiteiten

EMAS en Circulaire economie



Jaarlijkse EMAS-meeting 2017

 

Op woensdag 4 oktober 2017 vond voor de achtste keer de jaarlijkse EMAS-meeting plaats. Het thema was dit jaar 'Van EMAS III naar EMAS IV: een gepast beheersinstrument voor uw organisatie'.
Spreker Sébastien Paquot had het over de impact van de wijzigingen van ISO 14001 van 15 september 2015 op EMAS. Spreker Daniella Segers legde uit wat deze wijzigingen in de praktijk betekenen. De meeting werd afgesloten door getuigenissen van de laureaat en Belgische genomineerden voor de EMAS Awards 2017. Zij vertelden welke voordelen EMAS voor hen met zich meebrengt.

Hieronder vind je een link naar de presentaties van de sprekers:



EMAS Awards 2017 
 

EMAS Awards 2017

Elke twee jaar reikt de Europese Commissie de EMAS Awards uit aan organisaties  die zich in hun categorie onderscheiden hebben op vlak van milieu. Het thema was dit jaar circulaire economie.

Er zijn drie categorieën:  KMO's, grote bedrijven en overheidsbedrijven.

In elke categorie werd een Belgische onderneming genomineerd en er was bovendien een Belgische winnaar. Lees hierover meer in het persbericht.

pdf bestandPersbericht EU EMAS-awards 2017 (527 kB)

 

Voor meer informatie over de Awards kan je terecht op de website van de Europese Commissie.
 

Rapport bijdrage EMAS aan circulaire economie


De EMAS helpdesk heeft op 19 oktober 2017 een rapport gepubliceerd over de bijdrage van EMAS aan circulaire economie. Dit rapport is een handleiding voor zowel EMAS-organisaties die willen deelnemen aan circulaire economie als andere organisaties die EMAS willen gebruiken als instrument in hun strategie voor circulaire economie.
Het rapport licht de vijf beste parkijken toe om te starten met circulaire economie en haalt voorbeelden aan van EMAS-organisaties die hierin geslaagd zijn. Daarnaast worden drie casestudies vermeld die de maatregelen illustreren die EMAS-organisaties kunnen nemen om meer circulair te worden.

top


Sectorale referentiedocumten: handleiding naar een minimale milieuimpact   

Om de milieu-impact van verschillende sectoren te minimaliseren,werd veen zogenoemd 'sectoraal referentiedocument' opgemaakt. Hierin zijn de beste beschikbare milieubeheerpraktijken, milieuprestatie-indicatoren en criteria voor topprestaties opgenomen.
 

2017: the UN International Year of Sustainable Tourism
 

Het jaar 2017 is door de VN uitgeroepen tot het internationale jaar van duurzaam toerisme.

EMAS speelt een belangrijke rol bij het helpen verbeteren van de duurzaamheid binnen de toeristische sector.

Er zijn 228 EMAS-geregistreerde hotels, campings en andere accommodatietypes in negen Europese landen. Deze zijn geregistreerd in de "EMAS Accommodation INfosheet for 2017":

pdf bestandEMAS Accommodation Infosheet for 2017 (527 kB)

Op de website www.bookdifferent.com kunnen EMAS-geregistreerde hotels gezocht en geboekt worden. De hotels kunnen er eveneens na een zoekfunctie op een interactieve kaart getoond worden.

top

Take a green step - De toeristische sector gaat groen
 

Op 20 april 2016 publiceerde de Europese Commissie het sectoraal referentiedocument (SRD) voor de toeristische sector. Dit sectoraal referentiedocument moet organisaties in de toeristische sector die hun milieuprestaties willen verbeteren helpen en bevat bevat de beste milieubeheerpraktijken, milieuprestatie-indicatoren en criteria voor topprestaties.
Het SRD is in de eerste plaats gericht op organisaties die al een EMAS-registratie hebben, maar is ook bedoeld voor organisaties die overwegen om zich bij EMAS te registreren en voor alle organisaties die meer willen weten over de beste praktijken voor milieubeheer.

Het SRD voor de toeristische sector bevat o.a. tips om een hotel of restaurant meer milieuvriendelijk te maken.

Om deze informatie laagdrempelig aan de man te brengen, lanceerde de Europese Commissie de website www.takeagreenstep.eu. Via een interactief spel, artikels en tips kom je er te weten hoe je tegelijk kan besparen op water, energie ... en klanten kan aantrekken.
 

Milieubeheer in de detailhandel
 

Er werd ook een sectoraal referentiedocument opgesteld voor de detailhandel. Dit kan je hier downloaden:

pdf bestandSRD detailhandel (1.23 MB)

 

Minimale milieu-impact in de levensmiddelen- en drankenindustrie


Hier kan je het sectoraal referentiedocument voor de levensmiddelen- en drankenindustrie terugvinden.

 

Beste milieubeheerpraktijken, sectorale milieuprestatie-indicatoren en criteria voor topprestaties voor de landbouwsector


Hier kan je het desbetreffende sectoraal referentiedocument vinden.

top