Verbod op onverdoofd slachten

Vanaf 1/1/2019 is het slachten van dieren zonder voorafgaandelijke verdoving verboden. Dit verbod kwam er na een debat in het Vlaamse Parlement in maart 2017 en werd unaniem door alle partijen goedgekeurd. Ook Wallonië keurde een verbod goed dat geldt vanaf 1/09/2019.


Waarom dit verbod?

Onbedwelmd of onverdoofd slachten brengt dierenleed met zich mee.
Bij onverdoofd slachten wordt bij een levend dier bij volle bewustzijn de keel overgesneden. Een scherp mes snijdt hierbij de grote bloedvaten in de halsstreek door. Behalve de bloedvaten worden ook andere structuren doorgesneden zoals de huid, spieren, zenuwen en de luchtpijp, wat zeer pijnlijk is. 
Het dier sterft door bloedverlies, maar is niet onmiddellijk buiten bewustzijn. Bij runderen duurt het gemiddeld twee minuten voor het dier buiten bewustzijn is, maar ervaring leert dat het ook  4 minuten tot zelfs 10 minuten kan duren. Bij schapen gaat het sneller en duurt het gemiddeld 14 seconden, maar ook bij deze dieren kan het langer duren.
Zolang de dieren nog bij bewustzijn zijn, voeren ze een pijnlijke doodsstrijd. Wanneer ze verdoofd zijn, wordt hun pijn en lijden tot een minimum te beperkt en maken ze het moment van hun dood niet bewust mee. 
Verdoving heeft geen invloed op de vleeskwaliteit.


Hoe kan een dier verdoofd worden voor de slacht?

Afhankelijk van de diersoort kan verdoving op verschillende manieren gebeuren. 

Runderen

Penschiettoestel

Een penschiettoestel is een pistool dat op het voorhoofd van het rund wordt geplaatst en dat met grote kracht een pin in de hersenen schiet. De kracht van dit schot slaat het rund bewusteloos. De pin vernietigt het hersenweefsel. Daardoor is de verdoving onomkeerbaar. De dieren kunnen niet meer terug bijkomen, maar zijn nog niet dood. Het hart klopt nog. 
Na de verdoving worden de grote bloedvaten doorgesneden, waarna het dier leegbloedt en sterft. 
Bij een correcte uitvoering van deze techniek is het rund onmiddellijk bewusteloos en voelt het geen pijn of angst.

Elektrische verdoving

Bij deze techniek gaat een elektrische stroom door de hersenen van het dier. Dit lokt een epilepsie-aanval uit, waarna het dier  bewusteloos raakt. Deze techniek is omkeerbaar. Na gemiddeld 40 seconden herstelt het dier van de epilepsie-aanval en komt het terug bij bewustzijn.
Voor het dier terug bij bewustzijn is, worden de grote bloedvaten doorgesneden en bloedt het dier leeg. Het is van cruciaal belang dat de snede snel na de verdoving gebeurt om te garanderen dat het dier buiten bewustzijn blijft tot het dood is. Als deze techniek correct wordt uitgevoerd , dan is het pijnloos en b wordt het dier een doodsstrijd bespaard.

In Australië en Nieuw-Zeeland wordt elektrische verdoving courant toegepast bij runderen. In Vlaanderen is er nog geen ervaring mee en wordt deze techniek nog niet toegepast.
Elektrische verdoving is momenteel de enige beschikbare omkeerbare verdovingstechniek voor runderen.  Daarom is het tot nader order nog toegestaan om voor slachtingen in het kader van een religieuze ritus ‘post-cut stunning’ toe te passen. Het dier wordt daarbij onverdoofd geslacht, maar wordt onmiddellijk (tijdens de snede of tot 2 seconden erna) na (of zelfs tijdens) de keelsnede verdoofd met een penschiettoestel. Dit beperkt de duur van het lijden tot een minimum.
Post-cut stunning blijft toegelaten tot er voldoende garanties zijn dat de elektrische verdoving van runderen ook in Vlaanderen op een effectieve wijze kan toegepast worden.  


Schapen


Penschiettoestel

Het penschiettoestel werkt bij schapen op dezelfde manier als bij runderen. Ook schapen zijn bij een correcte uitvoering onmiddellijk bewusteloos.

Elektrische verdoving

Elektrische verdoving bij schapen werkt op dezelfde manier als bij runderen. Er is echter veel meer ervaring mee . De techniek wordt al toegepast in Vlaanderen. Ze is effectief en er  worden  weinig problemen vastgesteld.
Voor schapen zijn er geen uitzonderingen. Alle dieren moeten voor de slacht verdoofd worden.


Pluimvee


Elektrische verdoving

Ook bij pluimvee wordt bij elektrische verdoving een elektrische stroom door de kop gestuurd. Dit lokt een epilepsie-aanval uit en veroorzaakt bewusteloosheid. Bij pluimvee gebeurt dit meestal door meerdere dieren tegelijkertijd met hun kop door een waterbad te laten passeren. Door het water loopt een elektrische stroom zodat de dieren verdoofd worden. Daarna moeten de grote bloedvaten zo snel mogelijk doorgesneden worden zodat de dieren leegbloeden voor ze weer bij bewustzijn komen. Elektrische verdoving is ook bij pluimvee omkeerbaar en wordt in de Vlaamse slachthuizen courant toegepast.
Voor pluimvee zijn er geen uitzonderingen. Alle dieren moeten voor de slacht verdoofd worden. De parameters voor de elektrische verdoving zijn vastgelegd in de Europese wetgeving en moeten strikt toegepast worden. 

Gasverdoving

Bij pluimvee is ook gasverdoving mogelijk. In Vlaanderen wordt hiervoor gebruik gemaakt van CO2, maar ook inerte gassen zoals stikstofgas en argon zijn toegelaten.
De dieren worden in een ruimte gebracht met een hoge concentratie aan CO2. Dit verlaagt  de zuurtegraad van het bloed en van het cerebrospinaal vocht. Dit heeft een verdovend effect op de hersenen waardoor de dieren het bewustzijn verliezen. Als de dieren langere tijd in het gas verblijven is dit dodelijk en is dit geen omkeerbare verdoving.

Contacteer ons
Dienst Dierenwelzijn