Veelgestelde vragen over de werking en technische aspecten van de roetfilter

Waarom een roetfilter?

Bij de verbranding van diesel ontstaan er uitlaatgassen waaronder roetdeeltjes (fijn stof). Deze roetdeeltjes zijn schadelijk voor de gezondheid. Daarom heeft de Europese Commissie normen opgesteld voor fijn stof. Vlaanderen haalt op veel plaatsen de Europese normen voor fijn stof niet. Door de almaar strengere Europese eisen aan nieuwe voertuigen neemt de luchtverontreiniging door verkeer af, ondanks het toenemende aantal weggebruikers. Dat is een gunstige ontwikkeling. Maar het wegverkeer levert nog steeds een grote bijdrage aan uitstoot van fijn stof. Een roetfilter houdt de roetdeeltjes tegen. Dat is beter voor je eigen gezondheid en voor je omgeving.

Wat doet een roetfilter?

Een roetfilter bestaat uit een poreuze wand die de uitlaatgassen doorlaat, maar de roetdeeltjes tegenhoudt. Doordat de roetdeeltjes op de wand van het filter achterblijven, stoot een dieselauto met roetfilter minder schadelijke stoffen uit, waardoor de lucht minder verontreinigt. De filter zit in een metalen omhulsel en kan relatief eenvoudig in de uitlaat gemonteerd worden. Bij nieuwe diesels wordt de filter al in de fabriek in het voertuig gebouwd.
Er zijn twee soorten roetfilters: gesloten roetfilters en half-open roetfilters.
Gesloten roetfilters reduceren 90% of meer van de roetuitstoot en worden in nieuwe wagens ingebouwd en kunnen ook achteraf worden ingebouwd bij vrachtwagens.
Gesloten roetfilters kunnen NIET in bestaande wagens worden ingebouwd. Er kunnen wel half-open roetfilters worden ingebouwd die 30 tot 50% van de roetuitstoot verminderen.
Aangezien gesloten roetfilters veel effectiever zijn om de fijn stof uitstoot te verminderen, is het belangrijk om bij de aankoop van een nieuwe dieselwagen meteen een te kopen met roetfilter. Achteraf zal u immers geen gesloten roetfilter meer kunnen laten installeren.

Wat gebeurt er met het roet als de filter vol is?

Een roetfilter is in de regel na 600-1000 kilometer totaal gevuld met roet. Roet verbrandt als het voertuig met een snelheid vanaf 70 kilometer per uur rijdt. De temperatuur van de motor wordt dan hoog genoeg om het roet te verbranden. In de file of in de stad haal je die snelheid zelden en kan het roet niet verbranden. Een gesloten roetfilter zal dan verstoppen, een half- open roetfilter kan niet verstoppen, maar zal wel geen roet meer opvangen. Autogebruikers die voornamelijk korte afstanden afleggen, kiezen best een benzine- of lpg-wagen. Een roetfilter werkt immers niet optimaal bij korte afstanden waarover je geen hoge snelheden kunt maken.

Kan ik stilvallen als de roetfilter verstopt is ?

Een roetfilter is in de regel na 600-1000 kilometer totaal gevuld met roet. Roet verbrandt als het voertuig met een snelheid vanaf 70 kilometer per uur rijdt. De temperatuur van de motor wordt dan hoog genoeg om het roet te verbranden. In de file of in de stad haal je die snelheid zelden en kan het roet niet verbranden. Een gesloten roetfilter zal dan verstoppen, een half- open roetfilter kan niet verstoppen, maar zal wel geen roet meer opvangen.
Voor filters in nieuwe auto’s (= gesloten filters) hebben fabrikanten verschillende manieren ontwikkeld om de filter ook bij lage snelheden schoon te branden.
Een roetfilter die nadien wordt geplaatst kan niet verstoppen, maar zal geen roet meer opvangen. Als je vooral korte afstanden rijdt of aan lage snelheden (minder dan 70 km/u) is een bezine- of LPG wagen een properdere en gezondere oplossing.

Is een roetfilter onveilig door de hoge temperaturen die bereikt worden bij de regeneratie?

Bij de regeneratie van de roetfilters wordt het roet verbrand. Roet verbrandt bij temperaturen van 650 °C. Deze temperatuur wordt bereikt bij thermische filters. Door het gebruik van katalysatoren kan de verbrandingstemperatuur echter worden teruggebracht tot 250 °C. De meeste roetfilters werken daarom katalytisch.

Sommigen denken dat door de hoge temperatuur die thermische filters bereiken, het onveilig is om een roetfilter te installeren. Vooraleer een roetfilter mag geïnstalleerd worden moet deze echter een aantal testen ondergaan (de typegoedkeuring). Hierbij wordt ondermeer de thermische stabiliteit van de roetfilter onderzocht. De slechts mogelijke regeneratie waarbij de temperatuur maximaal oploopt wordt hierbij getest. Dit is juist om te vermijden dat er een probleem van oververhitting van de roetfilter zou kunnen optreden. In het buitenland (Nederland en Duitsland) worden dergelijke geteste filters ook reeds jaren in de praktijk gebruikt. Er zijn geen problemen vastgesteld van oververhitting van de roetfilters.

Het is dus wel belangrijk dat er een roetfilter wordt geïnstalleerd die dergelijke testen heeft ondergaan en waarvoor door de federale overheid dus een validatieverslag werd uitgekeerd. Zonder dit validatieverslag komt de roetfilter niet in aanmerking voor de premie.

Heeft een roetfilter invloed op de prestaties van de motor?

Het is een misverstand dat door installatie van een roetfilter de werking van de motor zou beïnvloed worden. Het is wel correct dat er een tegendruk kan ontstaan door gebruik van een roetfilter. Dit zou in theorie een invloed kunnen hebben. Elk type filter wordt echter getest vooraleer er een toelating wordt gegeven om de roetfilter te mogen installeren. Er wordt een toelating gegeven voor installatie op welbepaalde types wagens. De testen gaan na of de tegendruk niet te sterk stijgt om de werking van de motor te kunnen beïnvloeden.

Het is dus belangrijk dat er een roetfilter wordt geïnstalleerd die dergelijke testen heeft ondergaan en waarvoor door de federale overheid dus een validatieverslag werd uitgekeerd. Dit validatieverslag vermeldt voor welke wagens de roetfilter geschikt is. Zonder dit validatieverslag komt de roetfilter niet in aanmerking voor de premie.

Zorgt een roetfilter er voor dat de deeltjes kleiner worden en het aantal deeltjes toeneemt?

Sommigen beweren dat door het gebruik van een roetfilter er een toename zou zijn van het aantal deeltjes die ook nog eens kleiner in afmeting zouden zijn in vergelijk tot ongefilterde uitstoot. Om dit na te gaan heeft het studiebureau TNO uit Nederland een onderzoek gedaan. Het onderzoek is uitgevoerd door specialisten op het gebied van gezondheidsaspecten, deeltjesfilters en chemische analyses. De conclusies van het onderzoek waren:

  • er is geen stijging aangetoond van reactieve organische en/of mutagene componenten, en een toename van mutaties in het bacterieel DNA is vrijwel uitgesloten
  • er is geen stijging aangetoond van het totaal aantal deeltjes. De metingen wijzen op een afname van het totaal aantal deeltjes en een min of meer constante hoeveelheid ultrafijne deeltjes (< 100 nm)
  • er is geen stijging aangetoond van de NO2 emissie. De metingen wijzen juist op een afname.
Nog vragen?