TWOL: Transport Gevaarlijke Stoffen - beleidsvoorbereidend onderzoek

Identificatie


  • Titel: Risico-evaluatiesysteem externe veiligheid voor transporten van gevaarlijke stoffen - beleidsvoorbereidend onderzoek
  • Uitvoerder: DNV Belgium
  • Start studie: 20/03/2017
  • Einde studie: 19/05/2018

Situering

Het transport van gevaarlijke stoffen houdt risico’s voor zware ongevallen in (ontploffingen, branden en toxische gaswolken). In Vlaanderen kan het externe risico voor mens en milieu relatief groot zijn, wegens een groot aantal potentiële slachtoffers (hoge bevolkingsdichtheid, lintbebouwing, dicht transportnet) enerzijds, en wegens de grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen die getransporteerd worden anderzijds. Dit werd bewezen door onder meer het spoorongeval te Wetteren op 4 mei 2013 met grote gevolgen voor mens en milieu en een grote economische schade.

Het is voor de Vlaamse overheid daarom van groot belang om een goed afgewogen risicobeleid voor het transport van gevaarlijke stoffen te ontwikkelen. Dit voornamelijk om drie redenen:

  • om het risiconiveau bij nieuwe ontwikkelingen aanvaardbaar te houden (nieuwe ontwikkelingen zijn nieuwe transporttrajecten of veranderingen op gebied van ruimtelijke ordening in de omgeving van bestaande transporttrajecten)
  • om voor bestaande transporttrajecten aandachtspunten en knelpunten te detecteren en te saneren
  • om duidelijk over de risico’s te kunnen communiceren met de burger

Om een oplossing te bieden voor deze probleemstelling, heeft de dienst Veiligheidsrapportering een semi-kwantitatieve berekeningsmethodiek voor het transport van gevaarlijke stoffen (namelijk Risicoanalysesysteem Transport, afgekort TRAS) ontwikkeld via een aantal onderzoeksprojecten in het kader van Toegepast Wetenschappelijk Onderzoek Leefmilieu (TWOL).  Dit betreft enkel de externe mensveiligheid en niet het milieu.

Het TRAS laat toe om een beeld te bekomen van de externe risico’s voor zware ongevallen van transporten van gevaarlijke stoffen op de autowegen, spoorwegen, waterwegen en via pijpleidingen.

Met externe risico’s worden in dit bestek de risico’s bedoeld voor doding van personen in de omgeving van het transport ten gevolge van ongevalsscenario’s van het vrijkomen van gevaarlijke stoffen.

Kort samengevat bestaat TRAS uit volgende grote elementen: het verdelen van de transporttrajecten in segmenten, het bepalen van kansen op een zwaar ongeval per segment, het bepalen van de mogelijke gevolgen per segment, het bepalen van de risico’s per segment, het bepalen van de risico’s per traject en tenslotte het weergeven van kansen, gevolgen en risico’s via een geografisch informatiesysteem. De methodiek is volledig beschreven in het document “Risicoanalysesysteem voor transporten van gevaarlijke stoffen: Leidraad (juni 2014)” als deel van het eindrapport van het TWOL-project “Risicoanalysesysteem voor transporten van gevaarlijke stoffen - Inventarisatie, validatie van aannames en parameters en leidraad voor toepassing van het risicoanalysesysteem”.

Het TRAS kan onder meer de volgende toepassingen hebben:

  • een uitspraak doen over het externe risico van een segment van een transporttraject om segmenten met elkaar te kunnen vergelijken
  • een uitspraak doen over de externe risico’s van transporttrajecten om deze met elkaar te kunnen vergelijken en voor een traject de aandachtspunten of knelpunten aan te geven
  • transporttrajecten van verschillende modaliteiten (autowegen, spoorwegen, waterwegen en pijpleidingen) met elkaar vergelijken

In 2015-2016 werd een basistool ICT-TRAS ontwikkeld die op een eenvoudige wijze toelaat berekeningen te doen van de externe risico’s van transporttrajecten met gevaarlijke stoffen.

Met het TRAS kunnen bijgevolg externe risico’s berekend worden, maar er bestaat nog geen evaluatiesysteem voor de externe risico’s van transporttrajecten van gevaarlijke stoffen om af te wegen of de externe risico’s toelaatbaar geacht worden.  Het voorliggende onderzoeksproject beoogt daarom het bepalen of het ontwikkelen van één of meerdere risico-evaluatiesystemen die compatibel zijn met het TRAS.

In een latere fase zal het door de Vlaamse overheid gekozen risico-evaluatiesysteem de beleidsmakers in staat kunnen stellen om de met het TRAS berekende externe risico's relatief of absoluut af te wegen en op basis daarvan een wetenschappelijk onderbouwd beleid rond externe veiligheid van transporten van gevaarlijke stoffen te voeren.

Doelstelling

De opdracht betreft een beleidsvoorbereidend onderzoek naar risico-evaluatiesystemen van de externe veiligheid van transporten van gevaarlijke stoffen.
Het doel van deze opdracht is:

  • het geven van beleidsvoorstellen voor één of meerdere evaluatiesystemen van externe mensrisico's van transporten van gevaarlijke stoffen voor de verschillende transportmodi spoor, weg, binnenvaart en pijpleidingen die aansluiten bij en compatibel zijn met de reeds opgestelde analysemethodiek (TRAS),
  • een evalueren van de Belgische regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen met aandacht voor het kennen en beheersen van de daarmee gepaard gaande risico’s in het kader van externe veiligheid
  • het geven van aanbevelingen voor de aanpak van verdere ontwikkeling van het omgevingsveiligheidsbeleid transport van gevaarlijke stoffen (bijvoorbeeld impactanalyse, …)
Contacteer ons
Team Externe Veiligheid
02 553 03 55