Organische stof in de bodem, beleid

Het uitgangsmateriaal van organische stof in de bodem is vers organisch materiaal zoals oogst- en plantenresten, compost, mest, enz. Dit organische materiaal wordt in de bodem door micro-organismen afgebroken. Wanneer dit verse organische materiaal door de afbraak onherkenbaar is geworden, spreken we van organische stof in de bodem. Organische stof is een complex mengsel van koolstofhoudende verbindingen en bestaat voor ± 50% uit organische koolstof.

Organische stof speelt een hoofdrol in de goede werking en de vruchtbaarheid van de bodem. Landbouwers die streven naar een optimaal gehalte aan organische stof in de bodem, genieten op een duurzame wijze van een hogere productie en opbrengst. Organische stof is een leverancier van allerlei nutriënten en zorgt voor een gemakkelijk bewerkbare bodem en een goede structuur, beter doorlaatbaar voor lucht en water. Dit vermindert de kans op erosie en bodemverdichting. Bij een te laag organischestofgehalte zal de bodem minder goed functioneren. In het geval van bodems met een landbouwgebruik zullen dan meer hulpmiddelen (meststoffen, bestrijdingsmiddelen, ...) ingezet moeten worden om eenzelfde productie te halen. Dit heeft een hogere milieubelasting tot gevolg. Zowel het milieu als de landbouw hebben er dus alle belang bij om de bodemkwaliteit zo optimaal mogelijk te houden. Het organischestofbeheer is een belangrijke factor voor een gezonde bodem.

Beleid rond organische stof in de bodem

Door intensieve landbouw zonder voldoende toevoer van organisch materiaal vertonen talrijke landbouwpercelen in Vlaanderen kritisch lage organischekoolstofgehalten. Vanaf 1990 wordt een daling in de organischekoolstofgehalten vastgesteld. Mogelijke verklaringen zijn de omzetting van permanent grasland naar akkerland, de verminderde toediening van dierlijke mest sinds midden jaren ‘90 en gewijzigde teeltrotaties met vaak een groter aandeel snijmaïs.

Het is belangrijk om op perceelsniveau de organischestofbalans in evenwicht te houden. Dat kan door de juiste bemesting te kiezen in functie van de teeltrotatie. Regelmatig vers organisch materiaal (onder de vorm van gewasresten of organische bemesting) toedienen, verhoogt het organischekoolstofgehalte. De stijging van het organischekoolstofgehalte hangt af van de kwaliteit en de stabiliteit van het toegediende verse organische materiaal.
Landbouwers die rechtstreekse inkomenssteun wensen te ontvangen, moeten de randvoorwaarden van het GLB naleven om de volledige steun uitbetaald te krijgen. Volgens één van deze randvoorwaarden moet de landbouwer de zuurtegraad (pH) en het koolstofgehalte (C%) laten bepalen van een aantal van zijn percelen die geen grasland zijn of die geen permanente bedekking hebben.

Demetertool:optimaal en duurzaam bemesten

De Demetertool biedt u de mogelijkheid om zelf een optimale en duurzame bemesting te berekenen voor uw percelen. De Demetertool bekijkt zowel het organische stofgehalte in de bodem als een optimale nutriëntenvoorziening voor de gewassen.