Milieubeoordeling van maatregelen

Een bepaalde maatregel kan een sterk positieve impact hebben op de verkeersleefbaarheid en het milieu terwijl bij een andere maatregel de impact eerder beperkt of zelfs negatief kan zijn. De milieuimpact van maatregelen kan op verschillende manieren in kaart worden gebracht: via kwalitatieve inschatting, eenvoudige modellering (de excel rekentool, CAR Vlaanderen of IFDM-traffic) of via een uitgebreide modellering.

Om zicht te krijgen op het belang van de impact kunt u gebruik maken van het significantiekader.

Kwalitatieve inschatting

Kwalitatieve inschatting kan via deze tabel: die geeft inzicht in de relatieve effectiviteit van bepaalde maatregelen.

Categorie Maatregel Effect
Lucht-
verontreiniging
Geluid
autoverkeer ontraden en alternatieven stimuleren inrichten van autoluwe centra +4 +2
instellen van een wijkcirculatieplan +4 +2
de parkeertarieven in de binnenstad verhogen (in combinatie met een P&R aan de stadsrand) +2 +1
instellen van een dynamisch parkeergeleidingssysteem +1 +1
stimuleren van het fietsverkeer via een totaalpakket aan maatregelen (fietspaden, fietsbruggen, stallingen, …) +2 +1
de bereikbaarheid van verkeer aantrekkende functies voor zachte weggebruikers verhogen +2 +1
stimuleren van het fietsverkeer via sensiblisatie +1 +1
het pendelen met de fiets stimuleren, vb. via de aankoop van dienstfietsen +1 +1
uitbouw van een traag wegennet +2 +1
de bereikbaarheid van de verkeer aantrekkende functies met de bus of tram verhogen +1 +1
het openbaar vervoer stimuleren door een verhoging van de kwaliteit (aanbod en reistijd) +1 +1
het openbaar vervoer stimuleren via subsidiëring (3de betalerssystemen) +1 +1
het gebruik van milieuvriendelijke voertuigen stimuleren een lage emissiezone instellen +3 +1
stil en schoon openbaar vervoer inzetten +2 +2
parkeerarieven te differentiëren volgens milieukenmerken +1 +1
het gebruik van elektrische voertuigen stimuleren +1 +1
eigen wagenpark vergroenen +1 +1
groene logistiek een duurzame stedelijke distributie invoeren +2 +1
doorgaand vrachtverkeer uit het centrum weren +2 +1
een routeplan voor zwaar verkeer instellen +2 +1
snelheid en ritdynamiek optimaliseren de optimalisatie van verkeerslichten +3 +1
wijzigen van de voorrangsregels (wegcategorisering) om de ritdynamiek op de drukkere assen te verlagen +3 +1
ingrijpen op hoge snelheden (> 90 km/u) langs autosnelwegen en grote ringwegen +2 +2
ingrijpen op hoge snelheden (> 70 km/u) langs kleine ringwegen en gewestwegen +1 +2
ingrijpen op hoge snelheden (> 50 km/u) langs lokale wegen -1 tot -3 +2
sensibilisatie rond een milieuvriendelijke rijstijl +1 +1
blootstelling verminderen een aangepast groeninrichting +3 +1
afscherming door schermen +2 +4

 

Eenvoudige modellering

De excel rekentool

Aan de hand van lokale gegevens (verkeersintensiteiten, samenstelling van het verkeer, snelheden, filevorming, wegdek, omgeving) kan je de impact van een maatregel op de NO2 concentratie (luchtkwaliteit) of het Lden en Lnight niveau (geluid) via de eenvoudige excel rekentool bepalen.

CAR Vlaanderen of IFDM-traffic

Wil je  enkel de impact op de luchtkwaliteit berekenen (NO2, PM10 en PM2,5), dan kan je gebruik maken van de vrij beschikbare modellen CAR Vlaanderen en IFDM-traffic.

  • CAR Vlaanderen: berekenen vande luchtkwaliteit langs straten in een bebouwde omgeving
  • IFDM-traffic: berekenen van de  de luchtkwaliteit langs wegen in een meer open omgeving (gebouwen op meer dan 30 m van de weg bevinden).

Standaardeffecten

Bij gebrek aan eigen ramingen of specifieker onderzoek kunnen standaardeffecten gebruikt worden om de impact op de luchtkwaliteit en het geluidsniveau te bepalen.

Standaardeffecten van bepaalde maatregelen op de verkeersintensiteiten

mobiliteitsmaatregel effect op grootte effect oorspronkelijke intensiteit
vermenigvuldigen met
stimuleren van het fietsverkeer via een totaalpakket aan matregelen (fietspaden, sstallingen, …) verkeersintensiteit personenwagens -5% 0,95
het openbaar vervoer stimuleren door een verhoging van de kwaliteit (aanbod en reistijd) verkeersintensiteit personenwagens -2% 0,98
doorgaand vrachtverkeer uit het centrum weren verkeersintensiteit vrachtwagens -6% 0,94
een duurzame stedelijke distributie invoeren verkeersintensiteit vrachtwagens -5% 0,95
de parkeertarieven in de binnenstad verhogen (in combinatie met een P&R aan de stadsrand) verkeersintensiteit personenwagens -3% 0,97
instellen van een dynamisch parkeergeleidingssysteem verkeersintensiteit personenwagens -0,7% 0,993
parkeertarieven te differentiëren volgens milieukenmerken verkeersintensiteit personenwagens 0,5% 0,995
het openbaar vervoer stimuleren via subsidiëring (3de betalerssystemen) verkeersintensiteit personenwagens -1% 0,99

Standaardeffecten van bepaalde maatregelen op NOX-emissies

mobiliteitsmaatregel effect op groote effect schalingsfactor
wijzigen van de voorrangsregels (wegcategorisering) om de ritdynamiek op de drukkere asen te verlagen emissiefactor personenwagens en vrachtwagens -8% 0,92
een lage-emissiezone instellen emissiefactor personenwagens -24% 0,76
emissiefactor vrachtwagens -31% 0,69

 

Uitgebreide modellering

In bepaalde gevallen, bv. wanneer het toepassingsgebied groot is of wanneer het effect van een combinatie van maatregelen moet worden bepaald, zal een uitgebreide luchtkwaliteits- en/of geluidsmodellering noodzakelijk zijn. Dit vereist het gebruik van complexere modellen en de nodige expertise. Hiervoor kunt u dus best terecht bij gespecialiseerde studiebureaus.

Significantiekader

Dit significantiekader geeft aan of het berekende effect verwaarloosbaar of zeer belangrijk is. Deze waarden zijn afgeleid van het significantiekader voor lucht en geluid dat in MER's wordt toegepast.

Grootte van de impact luchtkwaliteit (NO2 concentraties) geluidsniveau
verwaarloosbaar daling < 0,4 µg/m3 daling < 1 dB
beperkt 0,4 µg/m3 ≤ daling < 1,2 µg/m3 1 dB ≤ daling < 3 dB
belangrijk 1,2 µg/m3 ≤ daling < 4 µg/m3 3 dB ≤ daling 6 dB
zeer belangrijk 4 µg/m3 ≤ daling 6 dB ≤ daling

 

Contacteer ons
Afdeling Energie, Klimaat en Groene Economie (EKG)