Hoogspanning

Rekenmodel

De straling van hoogspanningslijnen creëert elektrische en magnetisch velden. Die straling wordt ook wel ELF-straling (Extreem Lage Frequentie) genoemd en heeft een frequentie van 50 Hz. De elektrische velden die bij die frequenties ontstaan, kunnen in normale omstandigheden het lichaam niet binnendringen. Door bijvoorbeeld muren, bomen, ... worden de elektrische velden afgeschermd.  Bij ondergrondse kabels worden de elektrische velden tegengehouden door het isolerende omhulsel rond de geleiders.

Magnetische velden daarentegen laten zich niet tegenhouden door dergelijke materialen en kunnen dus wel het lichaam binnendringen.
 
In samenwerking met IMEC werkte het departement Omgeving aan een nieuw rekenmodel. Dit model berekent hoe groot de magnetische velden zijn in de buurt van hoogspanningslijnen.

Ruimtelijke ontwikkeling

Ruimtelijke ordening hoogspanningHet rekenmodel kan gebruikt worden bij de ruimtelijke ontwikkeling van gebieden omdat je dan kan bepalen welk ontwikkelingsscenario het minste blootstelling veroorzaakt. Het gaat dan over de inplanting van woningen, sportterreinen en jeugdverblijven. Het rekenmodel wordt daarom ook gebruikt bij advisering van ontwikkelingsplannen in de buurt van hoogspanningslijnen of bij de beoordeling van verschillende scenario’s bij de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen.

Resultaten toepassing rekenmodel

Het model kan ook gebruikt worden om de blootstelling aan magnetische velden voor heel Vlaanderen. het resultaat van de berekening toont aan dat 0.7 % van het Vlaamse grondgebied wordt blootgesteld aan meer dan 0.4 µT. Vooral de hoogspanningslijnen (96%), aangevuld met ondergrondse kabels en transformatiesites bleken de belangrijkste oorzaak van die blootstelling. 

De 0.4 µT is een richtwaarde uit het binnenmilieubesluit (Besluit van de Vlaamse Regering van 11 juni 2004 houdende maatregelen tot bestrijding van de gezondheidsrisico's door verontreiniging van het binnenmilieu). Richtwaarden geven aan vanaf welke hoeveelheid er gezondheidsrisico’s kunnen optreden. Die zijn gericht op risico’s door blootstelling op lange termijn (chronisch) en zijn vooral sensibiliserend.

De interventiewaarde uit het besluit is 20 µT. Wordt de interventiewaarde overschreden dan kan men overgaan tot maatregelen.

Gezondheidseffecten

Er werd al erg veel onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke gezondheidseffecten. Er werd bij bevolkingsonderzoeken een statistisch verband gevonden tussen wonen in de buurt van hoogspanningslijnen en het meer voorkomen van kinderleukemie. Het gaat om een statistisch verband, dat wil niet zeggen dat magnetische velden de oorzaak zijn van het meer voorkomen van leukemie (dan is het een oorzakelijk verband). Om te bewijzen dat dat magnetisch veld de oorzaak is, was er bevestiging nodig uit onderzoek op proefdieren en op cellijnen. Dat bijkomend onderzoek heeft nooit kunnen aantonen dat de velden de oorzaak van het meer voorkomen van kinderleukemie zijn.

De meest recente wetenschappelijke studies kunnen het statistisch verband bovendien ook niet of bijna niet meer terugvinden wat het verband tussen kinderleukemie en magnetische velden verzwakt. Op dit moment zijn er geen wetenschappelijk onderbouwde studies die wijzen op andere mogelijke gezondheidseffecten. Er zijn dus geen gezondheidseffecten aangetoond bij volwassenen die verblijven in de buurt van hoogspanningslijnen. 

Meer informatie hierover vind je op de site van de BBEMG (Belgian Bioelectromagnetics group).

Meer informatie

Belgian BioElectroMagnetic Group

De BBEMG is een samenwerking van 5 onderzoeksgroepen van universiteiten en wetenschappelijke instellingen. De BBEMG onderzoekt de effecten van elektrische en magnetische velden die ontstaan bij het transport en het gebruik van elektriciteit. Op de site van de BBEMG kan je heel wat informatie vinden over magneetvelden en gezondheid.De onderzoeksprogramma's van de BBEMG worden uitgevoerd dankzij de financiële steun van Elia (de beheerder van het hoogspanningsnet) onder een statuut dat de wetenschappelijke vrijheid van de onderzoeksteams respecteert (vrijheid van onderzoek, communicatie en publicatie).

Fiche van het lokaal gezondheidsoverleg

In deze fiche vind je meer informatie over de mogelijke gezondheidseffecten als gevolg van wonen in de buurt van hoogspanningslijnen.

Contacteer ons
Team Omgeving en Gezondheid
Berekening aanvragen

Woon je dicht bij een hoogspanningslijn en wil je graag een berekening van de blootstelling aan magnetische velden, mail dan naar gezondheid.omgeving@vlaanderen.be.

Resultaat consultatietraject hoogspanning
  • Doel van de consultatie
  • Mening van de experts
  • Mening van de stakeholders
  • Informatie over het consultatietraject