De erosieproblematiek

Erosie is één van de belangrijkste vormen van bodemaantasting in Vlaanderen. Daarom vormt erosiebestrijding de speerpunt van het Vlaamse bodembeschermingsbeleid.

Erosie kan ontstaan door

  • water
  • bewerking
  • wind

Bodemerosie door water en bewerking komt vooral voor in heuvelachtige gebieden met een zandlemige tot lemige bodem waar intensief aan landbouw wordt gedaan. Volgens de potentiële bodemerosiekaart per perceel zijn ongeveer een kwart van de Vlaamse landbouwpercelen in meerdere of mindere mate onderhevig aan bodemerosie door water en bewerking. De grootste risico’s situeren zich voornamelijk in Haspengouw, het Hageland, het Pajottenland en de Vlaamse Ardennen.

Welke gevolgen heeft bodemerosie?

Bodemerosie door water, bewerking of wind vormt een bedreiging voor de bodemkwaliteit en –productiviteit en heeft een belangrijke impact op mens en milieu.  Door het wegspoelen, wegploegen of wegwaaien van vruchtbare teelaarde kan de bodem plaatselijk sterk verarmen, of kunnen minder vruchtbare bodemlagen, bijvoorbeeld tertiaire zand-, grind- of kleilagen, aan de oppervlakte komen.

  • Bodemerosie door water leidt tot opbrengstverlies door het wegspoelen van zaaigoed, meststoffen en bestrijdingsmiddelen. Kiemplanten kunnen bedolven raken onder het sediment. Bovendien komt een deel van het losgemaakte sediment terecht in stroomafwaarts gelegen (woon)gebieden, waterlopen, rioleringen en waterzuiveringsinstallaties. Via het geërodeerde sediment komen ook nutriënten en bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater terecht. Bodemerosie door water is daarom verantwoordelijk voor belangrijke schade aan zowel private eigendommen als publieke infrastructuur.
  • Bij bewerkingserosie is er geen transport van bodemmateriaal buiten de perceelsgrenzen. Deze vorm van bodemerosie draagt vooral bij tot het bodemkwaliteitsverlies op lange termijn.
  • Winderosie kan ter plaatse leiden tot schade aan gewassen. Verder windafwaarts kan het vervuiling van bodem, oppervlakte- en grondwater veroorzaken en gezondheidsrisico's met zich meebrengen door de aanwezigheid van fijne (vervuilde) stofdeeltjes in de lucht.