Gevaarlijke stoffen

Gevaarlijke stoffen en de Seveso II-richtlijn

Het toepassingsgebied van de Seveso II-richtlijn, beschreven in bijlage I van die richtlijn, is gebaseerd op de aanwezigheid (aard en hoeveelheid) van gevaarlijke stoffen. Niet alle gevaarlijke stoffen zijn echter van belang. Enkel de gevaarlijke stoffen die met naam genoemd worden in de tabel I.1 uit deel 1 van bijlage I, en/of die een of meerdere van de gevaarskenmerken vertonen van de categorieën vermeld in tabel I.2 uit deel 2 van bijlage I, moeten voor toepassing van de Seveso II -richtlijn in aanmerking genomen worden (dit zijn de zogenaamde 'Seveso gevaarlijke stoffen').

Belangrijk:
Voor toepassing van de Seveso II-richtlijn is de indeling van de gevaarlijke stof van belang. De indeling gebeurt volgens de voorschriften van de Richtlijn Gevaarlijke Stoffen (voor stoffen) en de Richtlijn Gevaarlijke Preparaten (voor preparaten of mengsels). De basis voor de indeling van de gevaarlijke stof in een Seveso-categorie (zie tabel I.2) zijn de R-zinnen (risicozinnen) van die gevaarlijke stof. In tabel I.2 is de koppeling gelegd tussen de R-zinnen en de Seveso-categorieën.

Indelingslijst van gevaarlijke stoffen

Bijlage 1 bij de Richtlijn Gevaarlijke Stoffen bevat(te) een lijst van geharmoniseerde indelingen en etiketteringen van een groot aantal gevaarlijke stoffen. Bij de inwerkingtreding van de CLP-verordening (zie ook kader hieronder) is deze bijlage echter opgeheven en overgenomen in bijlage 6 bij de CLP-verordening. Deze bijlage 6 van de CLP-verordening bestaat uit twee tabellen: een tabel 3.1 die gevaarlijke stoffen indeelt en etiketteert volgens de regels van de CLP-verordening, en een tabel 3.2 die de overname is van de lijst in bijlage 1 bij de Richtlijn Gevaarlijke Stoffen. Beide tabellen zijn via volgende koppeling als een bevraagbare databank en als inlaadbare excel-bestanden beschikbaar: http://esis.jrc.ec.europa.eu/index.php?PGM=cla.

Er dient opgemerkt dat een stof die (nog) niet in de indelingslijst van de gevaarlijke stoffen voorkomt, maar volgens zijn MSDS of een andere gevaaridentificatiekaart wel een of meerdere van de gevaarskenmerken van de Seveso-categorieën vertoont, ook in rekening moet genomen worden voor toepassing van de Seveso II-richtlijn.

(14/11/2008) Wijziging indeling gevaarlijke stoffen met risicozin R48 in combinatie met R23, R24 en of R25

De Europese Commissie heeft zijn interpretatie van de gecombineerde risicozin R48/23-25 herzien. Deze gecombineerde risicozin wijst op gevaar voor ernstige schade bij langdurige blootstelling bij inademing, aanraking met de huid en/of opname door de mond, en dus niet op acute toxiciteit. Om die reden wordt R48/23-25 op dit moment niet langer ingedeeld in de categorie 2 van deel 2 van bijlage 1 bij de Seveso-richtlijn.

Let wel: Mogelijk kan later, bij de invoering van GHS, de indeling van stoffen met R48/23-25 opnieuw wijzigen.

Invoering van GHS in de Europese Unie: de CLP-verordening

Momenteel bevindt de Europese Unie zich in een overgangsfase wat betreft de regelgeving rond de indeling en de etikettering van gevaarlijke stoffen. Op 20/01/2009 trad de Verordening (EG) 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels in werking, de zogenaamde CLP-verordening. CLP staat voor "classification, labelling and packaging" (indeling, etikettering en verpakking). De CLP-verordening zal het GHS invoeren in de Europese Unie. GHS (Globally Harmonised System) is een mondiaal ontwikkeld systeem (onder auspiciën van de Verenigde Naties) voor het kenmerken van gevaarlijke stoffen wereldwijd. Dit systeem moet ervoor zorgen dat een bepaalde gevaarlijke stof (of gevaarlijk mengsel) over de gehele wereld op eenzelfde manier wordt ingedeeld, verpakt en gekenmerkt.

De CLP-verordening zal stapsgewijze de bestaande Richtlijn Gevaarlijke Stoffen (67/548/EEG) en de bestaande Richtlijn Gevaarlijke Preparaten (1999/45/EG) vervangen: op 01/06/2015 zullen deze beide richtlijnen opgeheven worden. Tot 01/12/2010 worden stoffen ingedeeld volgens de Richtlijn Gevaarlijke Stoffen. Van 01/12/82010 tot en met 01/06/2015 worden stoffen ingedeeld zowel overeenkomstig de richtlijn gevaarlijke Stoffen als overeenkomstig de CLP-verordening. Tot 01/06/2015 worden mengsels ingedeeld overeenkomstig de Richtlijn Gevaarlijke Preparaten.

Als gevolg van de invoering van GHS en de inwerkingtreding van de CLP-verordening zal de bijlage I bij de Seveso II-richtlijn moeten aangepast worden (tegen 01/12/2010). Meer bepaald zullen de categorieën van stoffen in deel 2 van de bijlage I moeten vervangen worden door de gepaste categorieën uit de CLP-verordening. Maar door de verschillen tussen de beide systemen, zal er geen één-op-één omzetting mogelijk zijn. Zo introduceert de CLP-verordening nieuwe gevarenklassen en categorieën. Ook zijn de grenswaarden tussen de verschillende categorieën in de twee systemen niet altijd gelijk, bijvoorbeeld de grenswaarden voor de categorieën van acute toxiciteit in de CLP-verordening zijn niet dezelfde als die van de bestaande categorieën "giftig" en "zeer giftig". Verder gebruikt de CLP-verordening ook een andere methode om mengsels in te delen. Bij de aanpassing van de bijlage I bij de Seveso II-richtlijn zal dus onvermijdelijk een aantal verschuivingen optreden, wat een invloed kan hebben op de Seveso-status van sommige inrichtingen. De Europese Unie streeft er wel naar om zo dicht mogelijk bij de huidige scoop van de Seveso II-richtlijn te blijven, en de veranderingen zo beperkt mogelijk te houden.