Monitoringsysteem Duurzaam Oppervlaktedelfstoffenbeleid

Oppervlaktedelfstoffen zoals klei, leem, zand en grind zijn basisgrondstoffen voor producten die voor elke burger dagelijks hun nut hebben. Denk maar aan de huizen die opgetrokken zijn uit baksteen, beton en glas en de hoogwaardige toepassingen van kwartszand in de elektronicawereld. De bevoorrading van deze grondstoffen is een maatschappelijke noodzaak, zowel voor de huidige generatie als voor toekomstige generaties. 

Het Vlaamse beleid streeft ernaar om de beschikbare voorraden op een duurzame manier te beheren. Dit houdt bijvoorbeeld in dat oppervlaktedelfstoffen zuinig, doelmatig en optimaal moeten worden aangewend en dat het gebruik van volwaardige alternatieven wordt aangemoedigd. Dit laatste is bovendien van belang in het kader van het duurzaam materialenbeheer, waarbij gestreefd wordt naar gesloten materiaalkringlopen.

Het voeren van een duurzaam beleid vraagt inzicht in een reeks basisgegevens zoals de totale behoefte aan delfstoffen, de import- en exportstromen en de hoeveelheden alternatieve materialen die worden ingezet en beschikbaar zijn ter vervanging van primaire delfstoffen. Tot nu toe werden deze gegevens verzameld door ad hoc studies uit te besteden, wat echter enkel resulteert in een beeld voor een bepaalde periode. Zoals voorzien in het in 2008 goedgekeurde Algemeen Oppervlaktedelfstoffenplan, nam de Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen (ALBON) van het departement LNE daarom het initiatief tot de oprichting van het ‘Monitoringsysteem Duurzaam Oppervlaktedelfstoffenbeleid (MDO)’.

Het MDO werd een samenwerkingsverband tussen ALBON, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) en de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO), die samen over de nodige onderzoekservaring en expertise beschikken om het monitoringsonderzoek gedegen aan te pakken.

De enquête

Om bovenvermelde basisgegevens te verkrijgen, werd besloten om jaarlijks de Vlaamse producenten, handelaren en verbruikers van primaire delfstoffen en alternatieve grondstoffen te enquêteren.

De enquête werd voor de eerste maal verstuurd op 1 februari 2011. Hierin werd gevraagd naar gegevens voor het jaar 2010. De antwoorden werden vertrouwelijk en anoniem verwerkt tot samenvattende statistieken. Omdat de Vlaamse overheid de resultaten aan iedereen ter beschikking wil stellen, kan u hier het MDO-jaarverslag 2011 bekijken.

Ook dit jaar wordt een bevraging gehouden. De  MDO-enquête wordt verstuurd op 1 februari 2012, met de vraag om de ingevulde formulieren terug te sturen vóór 1 maart 2012.

Na ontvangst van de ingevulde enquêtes zullen:

• de bevragingsgegevens gecontroleerd en geanalyseerd worden;
• de gegevens vergeleken worden met bestaande statistieken;
• overzichtstabellen betreffende productie, handel en verbruik opgemaakt worden;
• samenvattende  overzichtstabellen opgesteld worden.

Op basis hiervan zal een jaarverslag opgemaakt worden, dat voor het publiek beschikbaar zal zijn. De verwerking van de enquête gebeurt opnieuw vertrouwelijk en anoniem.

Vanzelfsprekend hoopt de MDO-werkgroep op een grote respons zodat het duurzaam delfstoffenbeleid en het duurzaam materialenbeheer objectief onderbouwd kunnen worden. 

Hoe invullen

Producenten, handelaren en verbruikers van delfstoffen en alternatieve grondstoffen vinden het enquêteformulier en informatie over het invullen van de enquête op volgende pagina: het formulier.