
Speel-tuinen: een speelse gespreksmethode over het belang van natuurbeleving voor het kind
Deze methodiek werd ontwikkeld voor een groep van groot(ouders) om gesprek op gang over het thema te brengen en te sturen, maar kan zeker voor andere groepen (bijv. school, buurt, kinderopvang …) worden gebruikt. De gespreksmethode is vooral ontwikkeld om binnen te spelen, maar biedt verschillende actievere werkvormen voor buiten aan.
Speel-tuinen is een speelse gespreksmethode en bestaat uit drie modules:
- Natuurbeleving vroeger
- Natuurbeleving vandaag
- Natuurbeleving in de toekomst
In de eerste module “natuurbeleving vroeger” haal je herinneringen op aan de eigen ervaringen als kind met belevenissen in de natuur. Als opwarmer of als kennismaking graven de deelnemers op een speelse manier in hun geheugen. Je doet dit met een bingo. Daarna steek je jezelf in de rol van spelontwikkelaar en verkoopt je “spel” met diverse argumenten, reclameslogan…
In de tweede module “natuurbeleving vandaag” denk je vanuit je opvoedkundige rol na over de waarden die je aan je kind meegeeft door het contact met de natuur, het vrij buiten spel … Daarna bespreek je aan de hand van een kwartetspel de redenen waardoor het voor onze kinderen tegenwoordig niet evident meer is om vrij buiten te spelen in of met de natuur. Samen zoek je ook naar oplossingen.
In de derde module “natuurbeleving in de toekomst” draait alles om het creëren van kindvriendelijke, avontuurlijke en natuurrijke speelruimte voor kinderen. Je ontwerpt zelf een stukje speelnatuur aan de hand van foto’s en materialen waarbij creativiteit centraal staat.
Je kan hier de volledige handleiding 'Speel-tuinen' downloaden (
Pdf - 9,6 MB).

Het natuurfeest: een gezinsactiviteit rond spelen in en met de natuur
Voor verenigingen ontwikkelden we het natuurfeest. Het is de ideale gezinsactiviteit om de zin in natuur bij groot en klein aan te wakkeren. Via uiteenlopende denkopdrachten (quizjes, stellingen,…) en doe-activiteiten (knutselen, koken, spelen…) ervaren gezinnen hoe leuk en uitdagend de natuur kan zijn. Bovendien gaan deelnemers naar huis met leuke ideeën voor een stukje speelnatuur in hun eigen tuin.
De activiteit duurt een halve dag. Voor lokale verenigingen werkten we een draaiboek uit. Sommige activiteiten uit het draaiboek is voor het ganse gezin, andere zijn enkel bedoeld voor ouders of enkel voor kinderen, nog andere zijn bedoeld om in groepsverband te doen. Ook wordt er een onderscheid gemaakt tussen activiteiten met of zonder begeleiding.
Download het volledige draaiboek (
Pdf - 634 KB)
Download de inhoudstafel (
Pdf - 83 KB)
Hoofdstukken van het draaiboek
Hoofdstuk 1: Wat je moet weten (algemene info over aanpak, waarom, duur activiteit …) (
Pdf - 110 KB)
Hoofdstuk 2: Opening en startopdracht (groepsopdracht met foto’s) (
Pdf - 118 KB)
Hoofdstuk 3: Gezinsparcours “speelnatuur in je eigen tuin” (
Pdf - 136 KB)
Hoofdstuk 4: Natuurbeleving (
Pdf - 286 KB)
Hoofdstuk 5: Knutselen met de natuur (
Pdf - 170 KB)
Hoofdstuk 6: Hapjes met ingrediënten uit de natuur (
Pdf - 85 KB)
Hoofdstuk 7: Wat is jouw mening? Stellingenspel voor volwassenen (
Pdf - 112 KB)
Hoofdstuk 8: Filmhoekje (
Pdf - 80 KB)
Hoofdstuk 9: Miniquiz voor volwassenen (
Pdf - 96 KB)
Hoofdstuk 10: Voorleeshoekje (
Pdf - 116 KB)
Hoofdstuk 11: Nog meer suggesties (plantenruilbeurs, snoeidemo, kliminitiatie) (
Pdf - 92 KB)
Hoofdstuk 12: Slotmoment (briefkaartenactie) (
Pdf - 116 KB)
Hoofdstuk 13: Voorbeelden van speelnatuur (
Pdf - 203 KB)
Bijlages
Bijlage 1: Voorbeelduitnodiging (
Pdf - 79 KB)
Bijlage 2: Voorbeeld dagverloop (
Pdf - 66 KB)
Bijlage 3: Milieuvriendelijke organisatietips (
Pdf - 77 KB)
Bijlage 4: Voorbeeld persartikel (
Pdf - 90kB)
Bijlage 5: Voorbeeldenfoto’s speelnatuur (starter) (
Pdf - 823 KB)
Bijlage 6a: Voorbeeldbriefkaarten (
Pdf - 6,4 MB)
Bijlage 6b: Voorbeeldbriefkaarten (
Pdf - 6,9 MB)
Bijlage 7: Achtergrondinfo over speelnatuur (
Pdf - 110 KB)
Bijlage 8 a: Opdrachten (gezinsparcours) (
Pdf - 90 KB)
Bijlage 8 b: Wensenlijsten (gezinsparcours) (
Pdf - 61 KB)
Bijlage 8 c: Woordenhoop (gezinsparcours) (
Pdf - 63 KB)
Bijlage 9: Foto’s kunstenaars landart (
Pdf - 209 KB)
Bijlage 10: Foto’s kunstwerken van kinderen landart (
Pdf - 435 KB)
Bijlage 11: Antwoordformulieren (quiz) (
Pdf - 59 KB)
Bijlage 12 a: Werkbeschrijving wilgenhut (
Pdf - 128 KB)
Bijlage 12 b: Werkbeschrijving tipi (
Pdf - 99 KB)
Bijlage 12 c: Werkbeschrijving graskrukje (
Pdf - 121 KB)
Bijlage 13: Infofiche ‘ideeën voor speelnatuur in je eigen tuin’ (
Pdf - 72 KB)
Bijlage 14: Infofiche ‘wilde kruiden en eetbare bloemen’ (
Pdf - 106 KB)
Bijlage 15: Infofiche boekensuggesties voor kinderen (
Pdf - 502 KB)

Meer informatie
Voor meer inspiratie, bekijk ook eens het vormingsaanbod rond natuurbeleving.
Er is ook heel wat informatie te vinden over natuurbeleving, over natuurrijk, avontuurlijk en kindvriendelijk groen en het belang daarvan voor het kind.
Voor meer informatie die zich specifiek richt op ouders en grootouders klik hier.