NME: geslaagde interland Vlaanderen-Bulgarije

De Bulgaarse partner is het ministerie van Milieu en Water: Directoraat voor Strategie, Europese Zaken en Internationale Samenwerking. De Vlaamse partner is het Departement LNE: de afdelingen Internationaal Milieubeleid en Milieu-integratie en -subsidiëringen (Dienst Doelgroepenbeleid, Natuur- en Milieueducatie, project MOS-Milieuzorg Op School).

Handleiding

Een week lang lieten we onze Bulgaarse collega’s kennismaken met het Vlaamse NME-netwerk Ze werden flink ondergedompeld in de werking van het MOS-project dat ondertussen meer dan 63% van de Vlaamse scholen en ook van de Nederlandstalige scholen in Brussel bereikt. De expertise van MOS en het handboek “Environmental Management for Sustainable Living in Schools” zullen de basis zullen vormen voor een Bulgaarse handleiding milieuzorg voor scholen, aangepast aan de eigen situatie. Dat handboek is het resultaat van een samenwerkingsproject met de Republiek van Zuid-Afrika. Het Zuid-Afrikaanse project kreeg financiële ondersteuning van de Vlaamse overheid en inhoudelijke ondersteuning van MOS. We kozen voor dat handboek als voorbeeld omdat het voor de Bulgaren immers meer aangewezen is om te vertrekken van Engelstalige teksten dan van Nederlandstalige. Zij maken hun eigen handboek dan ook eerst in het Engels, zodat de NME-dienst en MOS hen nog met raad en daad kunnen bijstaan. Later wordt dan een vertaling in het Bulgaars gemaakt.

Gevuld programma

Met de acht Bulgaarse dames – hoor je ons klagen? - bezochten we drie MOS-scholen. De kinderen van de Gouden Regen in Ganshoren zelf toonden hoe een goed afvalbeleid er op school kan uitzien en hoe je energie kunt besparen. Alle kinderen van de derde graad kwamen aan bod met hun eigen verhaal. In de stedelijke kleutertuin De Toverstaf van Gent maakten we kennis met de ‘vijfzintuigentuin’. Daar kunnen de kleuters van de eigen school, maar ook die van naburige scholen, langs een wandelpad twaalf opdrachten uitvoeren in verband met zintuigen en natuur. Na een bezoek aan de West-Vlaamse NME-dienst in Boeverbos zagen we in het Sint-Lodewijkscollege van Sint-Andries ten slotte hoe je o.a. de waterproblematiek op de lagere school kunt aanpakken. De manier waarop ze er in West-Vlaanderen in slagen de ouders te betrekken fascineerde de Bulgaren zichtbaar. Een wandeling met gids door de stad Brugge sloot het bezoek aan West-Vlaanderen af.
In de loop van de week waren we ook te gast in het NME-centrum De Helix in Grimminge. Daar kregen we een voorstelling van de werking van het centrum en van enkele zelfgemaakte lespakketten voor het basisonderwijs. Dat de ploeg van de Helix erin slaagt theorie en praktijk te verbinden en ervaring centraal stelt, boeit de Bulgaren uitermate. In Bulgarije blijkt educatie namelijk nog te veel enkel gericht op het cognitieve. Die dag eindigde uiteindelijk in de bovenste bol van het Atomium, waar de secretaris-generaal de Bulgaarse delegatie een maaltijd aanbood.

Training the trainers

De bal ligt nu in het kamp van de Bulgaren. Zij moeten met ons educatief materiaal als voorbeeld aan de slag om een handleiding te maken over de thema’s die relevant zijn in de Bulgaarse context. Een milieuzorgsysteem zoals MOS in de Bulgaarse scholen introduceren zal echter nog niet voor morgen zijn. In de curricula zijn wel aanknopingspunten te vinden, maar de schooldirecteurs moeten nog eerst worden overtuigd en gemotiveerd en de leraren opgeleid.
Volgend jaar bezoeken we met een Vlaamse delegatie Bulgarije om vorming te geven (‘training the trainers’) en een aantal praktijkvoorbeelden voor te stellen. In een later stadium bezoeken we proefprojecten in Bulgarije en organiseren we een gezamenlijke evaluatie van de samenwerking.

Eric Craenhals is gewestelijk coördinator van het Mos-project bij de afdeling Milieu-integratie en –subsidiëringen