| Algemeen | ||
| NME-evenementen | ||
| Doelgroepen | ||
| Thema's | ||
| Educatieve centra | ||
NME-Vlaanderen
Wat, missie en visie
Wat is NME?
De afkorting NME staat voor Natuur- en MilieuEducatie.
NME is leren over natuur en milieu (kennis) en/of in de natuur (ervaring en betrokkenheid).
Met NME streven we ernaar een blijvende en zorgende houding op te wekken voor de natuur en het milieu. Hiervoor is het belangrijk een ecologische basiskennis te hebben en zelfstandig en kritisch te kunnen denken.
We richten ons daarbij tot iedereen, van jong tot oud.
Missie
De dienst NME streeft naar het bevorderen van kwaliteitsvolle natuur- en milieueducatie in Vlaanderen. Op die manier wil ze bijdragen aan de vorming van kritische burgers die bereid en in staat zijn mee vorm te geven aan een ecologisch verantwoorde leefomgeving en een duurzame ontwikkeling van onze samenleving.
Visie
De dienst NME gelooft sterk in de waarde van educatie als sociaal instrument binnen het milieubeleid. Een pedagogische en emancipatorische benadering van NME zijn belangrijk voor de vorming van kritische burgers en om te komen tot een meer ecologisch verantwoorde leefomgeving en een duurzame ontwikkeling van de samenleving. NME is een levenslang én levensbreed proces met duurzame ontwikkeling als richtinggevend kader.
De dienst NME streeft haar missie na vanuit deze richtinggevende principes:
- Een pedagogische benadering van NME
- Een emancipatorische invalshoek voor NME
- NME als levenslang en levensbreed proces
- Duurzame Ontwikkeling als richtinggevend kader voor NME
Een pedagogische benadering van NME
Hoe gaan individuen, maar ook groepen, organisaties en gemeenschappen, om met onze steeds complexere, onzekere en onvoorspelbare samenleving?
Klassieke NME door voorlichting en instructie is meestal niet genoeg.
NME is eerder een educatieve zoektocht: mensen in staat stellen eigen keuzes te maken en beter om te gaan met de vele – soms tegenstrijdige – normen, waarden en belangen.
NME als sociaal instrument in het milieubeleid zet aan tot sociaal leren. Het verhoogt de kritische betrokkenheid van verschillende groepen bij het maatschappelijke debat over milieu en natuur.
Het doel is een proces van bewustwording: de confrontatie met de gevolgen van onze eigen gedragingen en opvattingen niet uit de weg gaan. Wie geleerd heeft kritisch en zelfstandig te denken en te handelen, weet zich beter gesteund ecologisch verantwoorde keuzes te maken. Zo draagt NME op lange termijn bij aan een draagvlak voor milieubeleid.
Educatieve concepten en organisatievormen sluiten aan bij educatie als dialoog. Hierbij zijn doelgroepenbetrokkenheid en netwerkontwikkeling belangrijk.
NME sluit aan bij de leefwereld van de doelgroep en streeft ernaar deze leefwereld te verruimen: ervaren en beleven staan central. NME richt zich op ‘Hoofd, Hart én Handen’.
Een emancipatorische invalshoek voor NME
NME is actiegericht en verhoogt de handelingsbekwaamheid van individuen, groepen en de samenleving als geheel. Natuur- en milieuproblemen kennen heel wat onzekerheden, maar we mogen ze niet onderschaten. Ze vormen bij uitstek een zaak van iedereen: we moeten zoveel mogelijk mensen betrekken bij de probleemstelling én bij het werken aan oplossingen.
Elk van ons is persoonlijk verantwoordelijk en kan een eigen bijdrage leveren. De speelruimte is wel beperkt: systemen en structuren veranderen niet zo gemakkelijk.
NME stimuleert daarom ‘actorschap’: ervoor zorgen dat individuen in staat en bereid zijn om de maatschappij te beïnvloeden. Zo werkt NME ook aan participatie, gemeenschapsgevoel en het stimuleren van sociale dynamieken.
Een individualiserende benadering van NME beklemtoont het verantwoordelijk maken van individuen, los van hun omgeving.
Een emancipatorische invalshoek legt samen met de doelgroep verbanden tussen losse problemen en de maatschappelijke structuren waarin deze tot stand komen. Zo komt men tot een kritische dialoog in de samenleving waarbij mensen zichzelf zien als een actor in het geheel en ook de drang voelen om mee te streven naar verbeteringen.
NME als levenslang en levensbreed proces
NME is een ‘levenslang’ proces dat start vanaf de jonge kindertijd. Waarden, leefstijlen en houdingen vormen zich al vroeg, maar mensen blijven hun leven lang in zekere mate openstaan voor leerprocessen.
NME is een ‘levensbreed’ proces: leren vindt plaats telkens wanneer we een andere rol in ons leven opnemen. Natuur en milieu, het fundament van ons voortbestaan, hebben een centrale plaats in de maatschappij. NME verdient daarom ook een centrale plaats in het debat over hoe we onze samenleving vormgeven.
Voor NME als levenslang en levensbreed proces zijn samenwerking en partnerschappen tussen alle belanghebbenden nodig.
Vanaf een jonge leeftijd spelen instellingen voor formeel onderwijs (onderwijs- en vormingsinstellingen die diploma’s of certificaten uitreiken) een belangrijke rol bij de ontwikkeling van kennis, vaardigheden, waarden en houdingen. Niet-formele (buitenschools leren zoals op de werkvloer en vorming binnen NGO’s of lokale besturen) en informele (het buitenschools en spontaan leren ) leeromgevingen vormen hierop een essentiële aanvulling.
Duurzame Ontwikkeling als richtinggevend kader voor NME
De Verenigde Naties riepen de periode 2005-2014 uit tot Decennium van Educatie voor Duurzame Ontwikkeling (EDO).
Hedendaagse maatschappelijke problemen zijn bijzonder complex, verweven tussen sociale, economische en milieuaspecten. Men kan deze niet los van elkaar benaderen. Een traditionele kijk op educatie volstaat niet meer om een oplossing te vinden voor problemen die verband houden met duurzame ontwikkeling. Zij vragen een geïntegreerde benadering zoals EDO.
EDO komt niet in de plaats van NME, maar is zoals de Minaraad en de Vlaamse Onderwijsraad stellen een ‘kompas voor andere educaties’, zoals gezondheidseducatie, vredeseducatie, opvoeden tot burgerzin, mensenrechteneducatie, natuur- en milieueducatie, ontwikkelingseducatie, mondiale vorming... EDO als afzonderlijke educatie bestaat dus niet. Het is een richtinggevend principe op de achtergrond van verschillende educaties, waaronder NME. Elke educatie kan wel een invalshoek zijn voor EDO.
EDO-gerichte educatie positioneert de inhoud in het ruimere kader van duurzame ontwikkeling.
