Premie voor de installatie van een roetfilter op een dieselwagen

Roetfilters: een oplossing om fijn stof uitgestoten door dieselvoertuigen terug te dringen

Er bestaan twee soorten roetfilters: open filters die zo'n 30-50 % van de roetuitstoot reduceren en gesloten filters die meer dan 90 % van de roetuitstoot verminderen. Gesloten roetfilters worden in nieuwe wagens ingebouwd en kunnen bij vrachtwagens ook achteraf geïnstalleerd worden. In bestaande personenwagens kunnen echter enkel halfopen roetfilters worden ingebouwd die 30 tot 50% van de roetuitstoot verminderen. Aangezien gesloten roetfilters veel effectiever zijn om de fijn stof uitstoot te verminderen, is het dus belangrijk om bij de aankoop van een nieuwe dieselwagen meteen te kiezen voor een auto met ingebouwde roetfilter.

Een roetfilter biedt niet altijd een goede oplossing. Een filter is in de regel na 600-1000 kilometer totaal gevuld met roet. Het opgevangen roet moet verbrand worden, anders verstopt het. Roet verbrandt als het voertuig met hogere snelheid rijdt, vanaf 70 kilometer per uur. De temperatuur van de motor wordt dan hoog genoeg om het roet te verbranden. In de file of in de stad haal je die temperatuur in de uitlaat niet. En zonder verbranding van de tegengehouden deeltjes kan de filter verstoppen. Als er vooral korte afstanden met de wagen worden afgelegd, is een benzine- of LPG-wagen een beter alternatief.

Voor filters in nieuwe auto's hebben fabrikanten verschillende manieren ontwikkeld om de filter ook bij lage snelheden schoon te branden. Die filters houden meer dan 90 % van de roetdeeltjes tegen. Toch is het ook voor nieuwe wagens aangeraden om een benzine- of LPG-wagen te kiezen als je enkel korte afstanden aflegt. De ene filter is de andere niet en problemen met de roetfilter zijn niet uit te sluiten.
Voor bestaande diesels (retrofit) zijn er halfopen filters op de markt. Deze filters laten altijd een deel van de roetdeeltjes door, zodat de filter niet verstopt kan raken. Let wel, de filter zal niet werken en dus geen roet tegenhouden als enkel korte afstanden worden afgelegd.

Fijn stof: een probleem voor onze gezondheid

Het fijn stof afkomstig van dieselvoertuigen behoort tot de ultrafijne fractie en bevat roet. Dit dringt tot diep in de longen door en veroorzaakt gezondheidsproblemen. Een roetfilter vermindert de fijn stof uitstoot van het dieselvoertuig. Elke roetfilter die geïnstalleerd wordt, draagt positief bij voor kinderen en volwassenen die worden blootgesteld aan uitlaatgassen.
In 2007 rezen er vragen over de gezondheidsaspecten van halfopen roetfilters. Sommigen beweerden dat door het gebruik van een roetfilter er een toename zou zijn van het aantal deeltjes die ook nog eens kleiner in afmeting zouden zijn in vergelijking tot ongefilterde uitstoot. Om dit na te gaan heeft TNO uit Nederland een onderzoek gedaan. Het onderzoek is uitgevoerd door specialisten op het gebied van gezondheidsaspecten, deeltjesfilters en chemische analyses. Uiteindelijk bleken halfopen roetfilters niet schadelijk te zijn voor de gezondheid. Er werd geen stijging aangetoond van het aantal deeltjes, noch van reactieve organische en/of kankerverwekkende componenten.

Een premie voor roetfilters: praktische informatie

Overtuigd van het nut van een roetfilter? We zetten de belangrijkste aspecten van de premieregeling op een rij:

• Het is NIET aangeraden een roetfilter te installeren op een dieselwagen die slechts korte afstanden aflegt. Ga dus na of de wagen ook wordt gebruikt voor langere afstanden.
• Er wordt 80%, begrensd tot 400 euro, terugbetaald van de totale kosten. Niet alleen de kosten van de roetfilter, maar ook de kosten van de installatie en eventueel andere kosten (bv controle van de montage door de voertuiginspectie) mogen hierbij in rekening worden gebracht.
• De premie geldt voor roetfilters die op een Euro 3-dieselwagen werden geïnstalleerd.
• Niet elke Euro 3-dieselwagen kan met een retrofit roetfilter worden uitgerust. Via de website roetfilters.lne.be kan u nagaan welke roetfilter geschikt is voor welk voertuig.
• De premie kan worden aangevraagd door elke particulier die in Vlaanderen gedomicilieerd is.
• De premie geldt voor roetfilters waarvoor de federale overheid een validatieverslag heeft uitgereikt. Dit validatieverslag wordt uitgereikt voor roetfilters die reeds in Nederland door RDW of in Duitsland door KBA een typegoedkeuring ontvingen of voor roetfilters die aan bepaalde technische vereisten voldoen. Een beveiligde kopie van het validatieverslag dient met elke roetfilter meegeleverd te worden.
• De aanvraag dient vergezeld te zijn van een aantal kopies van documenten om na te gaan of de roetfilter beschikt over een validatieverslag en geschikt is voor installatie op het betreffende voertuig. Deze documenten maken deel uit van de boorddocumenten van het voertuig en van de documenten die samen met de roetfilter afgeleverd werden.
• Aan de installatie van de roetfilter zijn geen voorwaarden verbonden, noch wat erkenning, noch wat vestigingsplaats betreft. De roetfilter is vergezeld van een handleiding die toelaat de installatie vrij eenvoudig uit te voeren. Diegene die de installatie uitvoert dient het installatiedocument, meegeleverd met de roetfilter, in te vullen.
• Na de installatie van de roetfilter moet het voertuig naar de technische keuring. Deze instelling zal nagaan of de montage van dit systeem op het voertuig in overeenstemming is met de montagehandleiding van de fabrikant en met het typegoedkeuringsformulier voor dit systeem. Er zal geen keuring van het voertuig zelf gebeuren. De keuringsinstantie zal het installatiedocument afstempelen. De controle van de montage van de roetfilter kan gebeuren onmiddellijk na de installatie of bij de eerstvolgende periodieke inspectie van het voertuig. De aanvraag voor de premie kan reeds opgestuurd worden zonder stempel van het keuringsstation op het installatiedocument (montageattest). De premie zal dan worden uitbetaald. Er dient wel een kopie van het installatiedocument opgestuurd te worden met stempel zodra het voertuig naar de periodieke keuring is geweest.

Meer informatie over milieuvriendelijke voertuigen vindt u op www.ecoscore.be. Specifieke informatie over de premie voor roetfilters is terug te vinden op roetfilters.lne.be. Voor folders en affiches betreffende de roetfiltercampagne kunt u contact opnemen met de Vlaamse Infolijn op het gratis nummer 1700.

Tania Van Mierlo is beleidsmedewerker luchtverontreiniging en verkeer bij de afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid.