Sla navigatie over
Departement Leefmilieu, Natuur en Energie
home | contact | sitemap | publicaties | vacatures | english information
  Thema's  
     
  Campagnes  
     
  Doelgroepen  
     
  Over onze organisatie  
     

Knelpuntlocaties

Om een idee te krijgen langs welke wegen er problemen zijn werd door TNO i.s.m. TMLeuven de studie uitgevoerd “Immissieproblematiek tengevolge van het verkeer: knelpunten en maatregelen”. Het eindrapport is integraal te downloaden in de rubriek studie en onderzoek. 

De grootste knelpunten met betrekking tot de jaargemiddelde NO2-concentratie zijn te verwachten langs de onderstaande wegvakken:

-          de snelweg van Nederland (Breda) langs Antwerpen, Gent en Kortrijk naar Frankrijk (Lille) (E19 en E17),
-          de snelweg van Antwerpen naar Brussel (E19),
-          de snelweg van Gent naar Brussel (E40),
-          de snelweg van Brussel naar Leuven (E40),
-          de snelweg van Antwerpen naar Hasselt (E313),
-          de ring om Antwerpen,
-          de ring om Brussel
 

Naast deze vernoemde wegvakken wordt de jaargemiddelde NO2 grenswaarde overschreden langs de volgende volgende gewestwegen:

-          Rond Antwerpen:
-          N1 Merksem, Brasschaat
-          N129 Merksem
-          N12, N116, N120 Deurne
-          N 12 Wijnegem
-          Antwerpen: N184, N113, N1, N148
-          R11 Mortsel, Wilrijk
-          A12 tussen Willebroek en Antwerpen
-          Tussen Antwerpen en Gent
-          Enkele plaatsen op de N49 in Linker Oever, Zwijndrecht, Melsele, Kallo, Verrebroek, Sint-Gillis-Waas, Stekene, Moerbeke, Wachtebeke
-          A2/E314:
-          rond Leuven (Wilsele, Herent, Heverlee)
-          in Wezemaal
-          in Zolder
-          in Zonhoven
-          Waterschei/Zwartberg - Genk
-          in Mechelen-aan-de-Maas en Boorsem
-          Rond Brussel:
-          A12 tussen Meise en Brussel
-          N2 Sint-Stevens-Woluwe, Zaventem
-          Zuiden van Brussel: Beersel, Lot, Ruisbroek, Huizingen, Buizingen
-          N 6 Sint-Pieters Leeuw
-          N277 Meise
-          N9 Zellik
-          N8 Dilbeek
-          Kruising N211 en R22 Vilvoorde
-          Rond Kortrijk:
-          Kruising N50 en N512 in Spiere
 

De uurgemiddelde NO2-grenswaarde (maximaal 18 overschrijdingen van de uurgemiddelde concentratie van 200 mg/m3) wordt in Vlaanderen nauwelijks overschreden. Op drie locaties langs een snelweg (allen nabij Antwerpen) wordt de uurgemiddelde norm 18 of meer dan 18 maal overschreden. 

De jaargemiddelde PM10 grenswaarde (40 mg/m3) wordt in 2010 op veel minder locaties overschreden dan de jaargemiddelde NO2-grenswaarde. De overschrijding van de jaargemiddelde PM10-grenswaarde vindt alleen plaats in de omgeving van Brussel. Deze overschrijding is vooral het gevolg van de relatief hoge achtergrondconcentratie rond Brussel:

-          Sint-Stevens-Woluwe
-          Zaventem
-          Diegem
-          Vilvoorde
-          Strombeek-Bever
-          Wemmel (aansluiting Ring en N290)
-          Zellik
-          Dilbeek (aansluiting Ring en N8)
-          Drogenbos
 

De daggemiddelde norm voor PM10 (maximaal 35 dagen een etmaal gemiddelde concentratie van 50mg/m3) wordt vaker overschreden dan de jaargemiddelde PM10-grenswaarde. Overschrijding van de daggemiddelde PM10- grenswaarde vindt plaats in de omgeving van Brussel, Antwerpen en Kortrijk. Overschrijding van de daggemiddelde norm werd in de studie “Imissieproblematiek tengevolge van het verkeer” berekend aan de hand van de jaargemiddelde concentratie. Deze methode bepaalt de daggemiddelde waarde aan de hand van een overschrijding van een jaargemiddelde norm van 30 µg/m3. Wanneer we deze methode toepassen en hiermee nagaan op welke bebouwde plaatsen de norm wordt overschreden, worden meer overschrijdingen teruggevonden, maar wel allen eveneens rond Brussel, Kortrijk en Antwerpen. In detail gaat het om volgende plaatsen: 

-          Rand rond Brussel
-       Kraainem (Ring, N226)
-       Wemmel (Ring, N290)
-       Wezembeek-Oppem (Ring, N227, N226)
-       Zellik (Ring, N9)
-       Sint-Stevens-Woluwe (E40, N2, R22)
-       Groot-Bijgaarden (Ring, E40)
-       Zaventem (Ring, N2, A201)
-       Sint-Ulriks-Kapelle (E40)
-       Diegem (A201, R22)
-       Dilbeek (Ring, N8)
-       Machelen (Ring, E19)
-       Sint-Pieters-Leeuw (N6)
-       Peutie (N278)
-       Ruisbroek (E19, Ring)
-       Machelen (N211)
-       Drogenbos (N261)
-       Vilvoorde (N211, N260, N202)
-       Hoeilaart (N275)
-       Grimbergen (Ring)
-       Watermaal-Bosvoorde (Ring)
-       Strombeek-Bever (A12 en zijwegen)
-       Overijse (Ring)
-       Meise (A12)

-       Tervuren (Ring)

-          Kortrijk:
-       Rekkem (E17, N366)
-       Kortrijk (E17, N50, N323a)
-       Rollegem (E403)
-       Bellegem (E403, N50)
-       Aalbeke (N43, E17)
-       Kooigem (N50)
-       Marke (E17, N43)

-       Spiere (N512-N50)

-          Antwerpen:

-       Ekeren (E19)
-       Deurne (E34)
-       Merksem (N1, N119, R1, R10)
-       Sint-Laurentius (N177, A12, E19, R1)
-       Oude Haven (N1, Ring)
-       Wilrijk (E19, R11)
-       Berchem (N155, N1, R1, Binnensingel)
-       Mortsel (N1, R11)
-       Sint-Katharina/Waalse Kaai (R1)
-       Edegem (E19)
-       Borgerhout (R10, R1, N184)
 
-       Antwerpen (N1, N12, A112, N155, R10, R1, N184, N177, A12)

  

Oorzaken NO2 overschrijding

Voor elk punt waar overschrijding van de jaargemiddelde NO2 grenswaarde optreedt is nagegaan welke bijdrage het wegverkeer heeft aan de totale concentratie. Tevens is bepaald welk deel van de verkeersbijdrage afkomstig is van vrachtverkeer (inclusief bussen) en welk deel van licht verkeer. Er werd hierbij telkens een onderscheid gemaakt tussen de snelwegen en de overige gewestwegen.

- Uit de studie is gebleken dat bij snelwegen de overschrijding van de jaargemiddelde NO2-grenswaarde voor ongeveer de helft het gevolg is van de uitstoot door verkeer. Voor de andere helft wordt de overschrijding mede door de hoge achtergrond bepaald. Op snelwegen is het aandeel vrachtverkeer in de orde van 10-15% van het totale verkeersaanbod. Ondanks dit relatief lage percentage, draagt het vrachtverkeer meer bij aan de totale jaargemiddelde NO2-concentratie dan het aandeel licht verkeer dat in de orde is van 85-90% van het totale verkeersaanbod. Een vrachtauto stoot per verreden kilometer circa 15 tot 25 maal meer vervuilende stoffen uit dan een personenauto. 

- Langs het onderliggend wegennet (de overige gewestwegen die werden bekeken) worden concentraties op de knelpuntlocaties voor circa 30% bepaald door de uitstoot door het lokale wegverkeer. Voor het overige deel is de hoge achtergrond de belangrijkste oorzaak van de overschrijdingen. Het aandeel van het vrachtverkeer aan de totale NO2-concentratie op het onderliggende wegennet is kleiner dan bij snelwegen. Het lichte verkeer en het zware verkeer hebben bij deze knelpunten ongeveer een even groot aandeel in de verkeersbijdrage aan de luchtverontreiniging.

Oorzaken PM10 overschrijding

Uit de studie blijkt dat het lokale verkeer slechts voor een klein deel (circa 3%) bijdraagt tot de PM10-concentratie, het grootste deel wordt bepaald door de achtergrondconcentratie. Dit betekent niet dat het verkeer geen invloed heeft op de PM10-concentratie. Verkeersemissies dragen bij tot de achtergrondemissies. De invloed van het lokale verkeer, het verkeer op de gewestwegen die werden doorgerekend, is echter te verwaarlozen t.o.v. de invloed van de achtergrondconcentratie.

Uit de studie blijkt eveneens dat het lichte verkeer (personenwagens) een relatief grotere bijdrage levert dan het vrachtverkeer. Belangrijke randbemerking is dat de emissie van roet veel meer gecorreleerd is met verkeer dan PM10. Indien de concentratieberekeningen zouden uitgevoerd worden met roet, dan zou een aanzienlijk grotere bijdrage van het verkeer in de nabijheid van wegen zichtbaar zijn. De emissie van roet door het wegverkeer is vooral afkomstig van dieselvoertuigen. Recent onderzoek heeft bovendien aangetoond dat het gehalte aan roet in het fijn stof de gezondheid negatief beïnvloed. Dit betekent dat acties naar het verkeer vanuit gezondheidsoverwegingen als gevolg van de uitstoot van fijn stof wel degelijk noodzakelijk zijn.