Rubiconfonds heeft aandacht voor natuurtechnische milieubouw bij toekenning subsidies

Subsidies van het Rubiconfonds
Het Rubiconfonds werd in 2003 opgericht na de grote overstromingen van 2002. Bedoeling was om de investeringen van het Vlaamse Gewest voor waterbeheersing en de waterbeheersingswerken door lokale besturen te ondersteunen. Het fonds geeft ook financiële steun aan acties die toekomstige schade door overstromingen kunnen voorkomen.

De middelen uit het Rubiconfonds kunnen worden aangewend voor de gehele of gedeeltelijke financiering of subsidiëring van:

• alle waterkeringswerken;
• alle werken tot de aanleg, aanpassing of inrichting van overstromingsgebieden en wachtbekkens en de bijhorende werken van natuurtechnische milieubouw (NTMB);
• de werken tot aanleg of aanpassing van de rechtstreekse toegang naar de waterkeringswerken, overstromingsgebieden en wachtbekkens;
• het aankopen en onteigenen in het kader van het decreet van 16 april 1996 betreffende de waterkeringen;
• de uitvoering van de financiële instrumenten van het decreet betreffende het integraal waterbeleid;
• de uitvoering van de bepalingen van het stroomgebiedbeheerplan, het bekkenbeheerplan en het deelbekkenbeheerplan;
• de werkingskosten eigen aan het Fonds.

Op 7 september 2007 keurde de Vlaamse Regering eindelijk een uitvoeringsbesluit goed om het fonds operationeel te maken. Er was een budget van 2.500.000 euro beschikbaar. Eind 2007 konden dan voor het eerst gemeenten, gemeentelijke bedrijven, intercommunales, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, provincies, polders en wateringen, al dan niet in samenwerking met de Vlaamse Landmaatschappij, een project indienen. In totaal werden 7 projecten gesubsidieerd voor een totaal bedrag van 2.445.329,25 euro.

De subsidies werden toegekend door minister Dirk Van Mechelen, Vlaams minister van Financiën, Begroting en Ruimtelijke Ordening. De Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) kreeg de opdracht om de minister te adviseren bij zijn beslissing en een voorstel te formuleren voor toekenning van de subsidies.

Selectiecriteria voor subsidiëring
Per besluit legde de Vlaamse Regering op 26 oktober 2007 vast dat de beoordeling van de aanvragen gebeurt op basis van 4 gelijkwaardige selectiecriteria:

• de relatie tot het relevante planningsinstrumentarium
• de mate waarin het project aansluit bij het decreet betreffende het integraal waterbeleid
• de noodzaak en (snelle) uitvoerbaarheid van het project
• de mate waarin maatregelen van NTMB in het project worden geïntegreerd.

Om de projecten kwalitatief te beoordelen, werd onder de vleugels van de CIW een ad hoc werkgroep van experts samengesteld om de meest geschikte projecten te selecteren.
Voor het selectiecriterium ‘natuurtechnische milieubouw’ werd de dienst NTMB van de afdeling Milieu-integratie en -subsidiëringen gevraagd om met zijn expertise in de ad hoc werkgroep te zetelen.

De dienst leverde een inspanning om 16 NTMB-gebonden beslissingscriteria te formuleren die een objectieve en gefundeerde, kwaliteitsvolle beoordeling voor het NTMB-aspect mogelijk maken. Deze criteria omvatten een beoordeling van de integrale aanpak, het correct toepassen van methoden beschreven in de vademecums NTMB, het projectverloop, aandacht voor ontsnippering, voor waterberging, voor variatie van NTMB-oplossingen in het project, voor landschappelijke inpassing van het project, voor vismigratie en tot slot de sensibiliserende en educatieve waarde.

Deze beslissingscriteria worden trouwens opgenomen in het aangepaste ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering dat momenteel ter goedkeuring aan de CIW voorgelegd wordt en dat nadere regels vaststelt betreffende de subsidiëring vanaf dit jaar. Ook werd voorgesteld om vanaf 2008 te werken met een aanvraagformulier, dat een nog uniformere beoordeling mogelijk maakt.
Opvallend bij de beoordeling van de projecten voor 2007 was dat aanvragen die goed scoorden op de integratie van NTMB in het ontwerp, ook hoge scores behaalden op de andere 3 selectiecriteria. In de verschillende projecten kwamen zeer uiteenlopende vormen van natuurtechnische milieubouw aan bod, zoals natuurvriendelijke oevers, spontane ontwikkeling en aangepaste wegenverharding en herprofilering van oevers. Bovendien blijkt uit de analyse van de geselecteerde projecten dat meer aandacht voor natuurtechnische milieubouw allerminst automatisch hogere kosten met zich mee brengt.

Wij kijken samen met u uit naar de eerste resultaten op het terrein van de door het Rubiconfonds gesubsidieerde projecten.

Helen Defever is beleidsmedewerker Natuurtechnische Milieubouw bij de afdeling Milieu-integratie en -subsidiëringen