Ongezond of niet?
Als wetenschappelijke rapporten van experten worden samengelegd, dan is de conclusie dat wetenschappelijk onderbouwd onderzoek niet kan bewijzen dat radiofrequente straling van toepassingen zoals gsm en draadloos internet ongezond is. Die wetenschappelijk onderbouwde expertrapporten geven wel aan dat verder onderzoek nodig is. Dat is omdat het gebruik en de toepassing van gsm en andere draadloze toestellen de jongste jaren is toegenomen en omdat kinderen gsm’s en draadloos internet op steeds jongere leeftijd gebruiken. Daarom blijft het opvolgen van de blootstelling aan straling erg belangrijk.
Gsm’s en draadloos internet worden nog niet lang genoeg op grote schaal gebruikt. Wetenschappers kunnen daarom nu nog geen definitieve uitspraak doen over langetermijneffecten. Dat wil niet zeggen dat wetenschappers die effecten ook echt verwachten (op basis van onderzoek op cellen en proefdieren verwachten ze eerder geen effecten), maar wel dat dit onderzoek nog niet kan uitgevoerd worden (bv onderzoek na 20 of 30 jaar gsm-gebruik). Momenteel is dit soort onderzoek wel al opgestart, maar de resultaten zijn pas over enkele (tientallen) jaren beschikbaar.
Opwarming
Zeker is dat de straling die gebruikt wordt in draadloze communicatiesystemen schadelijke opwarming van het lichaam kan veroorzaken. Dat kan echter enkel als de stralingsintensiteit groot genoeg is om de temperatuur in het lichaam met meer dan 1°C te doen stijgen. Dan kunnen gezondheidseffecten optreden zoals wijziging in de samenstelling van het bloed, voortplantingsstoornissen, genetische schade en kanker. De normen zorgen er onder andere voor dat de stralingsintensiteit nooit zo groot kan zijn dat die opwarmingseffecten optreden. Bij het gebruik van draadloze toepassingen kom je dus niet in contact met een stralingsintensiteit die je lichaamstemperatuur te veel doet toenemen.
Andere effecten
De vraag is dus of gsm-straling ongezond kan zijn als de stralingsintensiteit toch niet hoog genoeg is om die ongezonde opwarming te veroorzaken. Het antwoord is niet zo eenvoudig en wetenschappers zijn het hierover ook niet altijd eens. In wetenschappelijke tijdschriften verschijnen studies die nadelige effecten aantonen en studies die dat niet doen. Wetenschappers bekijken meestal maar één aspect van bv. gsm-straling. Daarom kan het resultaat van één onderzoek wel aanleiding geven tot hypothesen of nieuwe onderzoeksrichtingen, maar mag op basis van één resultaat niet besloten worden dat gsm-straling ongezond is. Samenleggen van de wetenschappelijk onderbouwde resultaten levert geen bewijs dat de straling ongezond is.
Kanker
Onderzoek leert dat mensen die gedurende 10 jaar een gsm-toestel hebben gebruikt niet meer risico op kanker hebben. Voor langere perioden is het nog te vroeg om uitspraken te doen. Toch zijn de gegevens tot nu toe redelijk geruststellend. Uitvoerig laboratoriumonderzoek op dieren die levenslang aan de straling werden blootgesteld geeft overweldigend bewijs dat er geen verhoogd kankerrisico is.
Genetische effecten (DNA schade)
Schade aan het DNA is belangrijk omdat dit erfelijke afwijkingen in de hand kan werken en kan leiden tot het ontstaan van kanker. Er wordt vaak beweerd dat radiofrequente straling het erfelijk materiaal beschadigt. Als we alle gegevens samen leggen, zien we veel meer argumenten om aan te nemen dat dit niet het geval is. De negatieve kankerstudies bij dieren vormen trouwens ook al een stevig argument om aan te nemen dat er geen genotoxische effecten te verwachten zijn.
Bloedhersenbarrière
Vaak hoor je beweringen dat de bloedhersenbarrière door radiofrequenties kan worden aangetast. Een evaluatie van een honderdtal 'peer-reviewed' publicaties leert echter dat dit effect enkel optreedt als de blootstelling thermisch van aard is. Er zijn dus helemaal geen aanwijzingen dat de bloedhersenbarrière wordt aangetast bij mobiele communicatie. De stralingsintensiteit is nooit hoog genoeg om thermische effecten te veroorzaken.
Niet-specifieke symptomen
Sommige mensen ondervinden niet-specifieke symptomen (hoofdpijn, jeuk, rode huid, slaapverstoring … ) als ze blootgesteld worden aan elektromagnetische straling van zendantennes of andere bronnen van straling. Tot nu toe zijn er geen duidelijke aanwijzingen dat de straling hier voor verantwoordelijk is. Proeven op mensen en proeven op dieren waarbij hersengolven, cognitieve functies en gedragsstoornissen werden geanalyseerd, toonden geen effecten aan voor straling met de frequenties van gsm-toestellen. Er zijn geen wetenschappelijke aanwijzingen voor slaapstoornissen en cardiovasculaire aandoeningen. Toch zijn de symptomen echt en moeten we ze ernstig nemen alhoewel de oorzaak waarschijnlijk niet ligt bij straling.
Vruchtbaarheid
Ook hier is het duidelijk dat effecten mogelijk zijn, maar opnieuw alleen als de blootstelling thermisch van aard is (in de praktijk komen we niet in contact met zoveel straling). Er zijn geen wetenschappelijk onderbouwde gegevens die wijzen op vruchtbaarheids- (en ontwikkelings)problemen in geval van niet-thermische blootstelling.