Norm
Vast opgestelde zendantennes in VLAREM
In België was de wetgeving over de elektromagnetische straling van vast opgestelde zendantennes een federale bevoegdheid. Door een arrest van het Grondwettelijk Hof werd vastgelegd dat normeren van vast opgestelde zendantennes een gewestelijke bevoegdheid is.
De Vlaamse Regering heeft daarom op 19 november 2010 een besluit goedgekeurd dat normen vastlegt voor elektromagnetische straling van vast opgestelde zendantennes die uitzenden met een frequentie tussen 10 MHz en 10 GHz. De normen werden opgenomen als milieuvoorwaarden en milieukwaliteitsnormen in VLAREM II.
De meeste vast opgestelde zendantennes die elektromagnetische straling uitzenden, vallen in dit frequentiebereik (gsm-antennes, radio en tv, radioamateurs, antennes van hulp en veiligheidsdiensten, defensie … ). Mobiele antennes zoals gsm-toestellen vallen niet onder deze regelgeving, hiervoor bestaan federale productnormen.
De beschrijving van de normen is gebaseerd op teksten uit VLAREM II maar vervangen deze niet.
Cumulatieve norm voor de straling van alle vast opgestelde zendantennes samen
Alle vast opgestelde zendantennes (gsm, radio, tv, radioamateurs, luchthaven, ASTRID … ) moeten voldoen aan de cumulatieve norm. Dat wil zeggen dat de elektrische veldsterkte van alle antennes samen niet hoger mag zijn dan de norm uit de tabel. De norm is afhankelijk van de frequentie omdat de absorptie (opname) van energie van de elektromagnetische straling in het lichaam afhangt van de frequentie. Hoe lager de frequentie, hoe hoger de absorptie. Daarom is de norm voor lagere frequenties ook strenger. Klassieke gsm-antennes hebben een frequentie van 900 MHz.
| frequentie antenne (MHz) | Elektrische Veldsterkte (V/m) |
|---|---|
| 1 tot 400 | 13,7 |
| 400 tot 2000 | tussen 13,7 en 30,7 * |
| 2000 tot 10.000 | 30,7 |
* De norm is gelijk aan de wortel van de frequentie maal 0,686. Voor een antenne van 900 MHz is de norm dus 21 V/m
Waar moet deze norm gerespecteerd worden?
De blootstellingsnorm geldt op alle publiek toegankelijke plaatsen zoals straten, parken, scholen, ziekenhuizen, huizen en tuinen.
Norm per antenne voor gsm-antennes en antennes voor draadloos internet
Naast de cumulatieve norm is er ook een norm per antenne voor gsm-antennes en antennes voor draadloos internet. Die zorgt voor een extra beperking van de blootstelling. Als er bv. 3 zendantennes van 900 MHz op een mast staan, dan moet elke afzonderlijke antenne voldoen aan 3 V/m. De gezamenlijke blootstelling van die drie antennes kan wel hoger zijn. De norm is, net als de cumulatieve, afhankelijk van de frequentie zoals weergegeven in de tabel.
| frequentie antenne (MHz) | Elektrische Veldsterkte (V/m) |
|---|---|
| 900 (gsm) | 3 |
| 1800 (gsm) | 4 |
| 2200 (umts) | 4,5 |
| 2400 (WiFi draadloos internet) | 4,5 |
| 3500 (Wimax draadloos internet) | 4,5 |
Waar moet de norm gerespecteerd worden?
De norm per antenne geldt enkel in verblijfplaatsen omdat deze extra norm de blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische straling wil beperken op plaatsen waar mensen regelmatig verblijven. Verblijfplaatsen zijn bijvoorbeeld woningen, scholen inclusief speelplaatsen, ziekenhuizen en crèches. Mensen brengen gemiddeld ongeveer 85 % van hun tijd binnen door. Deze extra norm geldt voor gsm-antennes en antennes voor draadloos internet. Die antennes vertegenwoordigen ongeveer 85 % van alle vast opgestelde zendantennes. De norm is echter niet van toepassing voor de volgende zendantennes:
- telecommunicatie in de luchtvaartsector
- telecommunicatie bij het treinverkeer (gsm-r netwerk)
- telecommunicatie bij de scheepvaart
- radarsystemen
- het ASTRID-netwerk voor hulp- en veiligheidsdiensten
- militaire toepassingen
- radio- en televisie-uitzendingen
- radioamateurisme