Stedenbouwkundige vergunning

Voor de constructie van vast opgestelde zendantennes zoals gsm-antennes moet een stedenbouwkundige vergunning (vroeger bouwvergunning) aangevraagd worden bij de Vlaamse overheid. Volgens de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening zijn er uitzonderingen waardoor de plaatsing van antennes meestal zonder stedenbouwkundige vergunning kan gebeuren. Dat is bv. het geval bij het plaatsen van antennes op bestaande constructies zoals masten, gebouwen en watertorens omwille van de beperkte stedenbouwkundige impact. Als er bv. een volledige nieuwe pyloon voor antennes moet gebouwd worden, dan is een vergunning wel nodig. Als een openbaar onderzoek vereist is bij de aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning, dan organiseert de gemeente dat openbaar onderzoek dat omwonenden de kans geeft opmerkingen te geven. Of een openbaar onderzoek nodig is, kan je vinden in de Vlaamse Codex Ruimtelijke ordening (artikel 3, paragraaf 3).

Vrijstellingen van stedenbouwkundige vergunning

Volgens de Vlaamse Codex Ruimtelijke ordening is een stedenbouwkundige vergunning niet nodig bij:

• De plaatsing van de volledige installatie binnen in bestaande gebouwen of constructies. In dit geval wordt de zend- en ontvangstinstallatie geplaatst achter materialen die er hetzelfde uitzien als de bestaande materialen, maar die radiogolven doorlaten.
• De plaatsing van een antenne aan de buitenkant van bestaande gebouwen, in de kleur van de gevel of in een neutrale, onopvallende kleur op voorwaarde dat de bijbehorende technische installatie wordt aangebracht in het gebouw, ondergronds of op een plat dak overeenkomstig artikel 12.3.
• De plaatsing van een installatie op een bestaand gebouw gelegen in een industriegebied in de ruime zin. De totale hoogte van de dragende structuur bedraagt maximaal 5 meter boven het gebouw. De bijbehorende technische installatie wordt ondergebracht in het gebouw, ondergronds of op het dak.
• De plaatsing van een installatie op een bestaande vergunde pyloon of mast op voorwaarde dat de hoogte niet toeneemt en de bijbehorende technische installatie ondergronds geplaatst wordt of onmiddellijk aansluit bij de pyloon.
• De plaatsing van een installatie aan een bestaande vergunde hoogspanningspyloon, op voorwaarde dat de hoogte met maximaal vijf meter toeneemt en de bijbehorende technische installatie ondergronds geplaatst wordt of onmiddellijk aansluit bij de pyloon.
• De plaatsing van installaties op bestaande verlichtingspalen, met inbegrip van de vervanging ervan, op openbaar domein op voorwaarde dat de installatie niet meer dan vijf meter boven de verlichtingsarmatuur of boven de bestaande infrastructuur uitsteekt.
• De plaatsing van installaties en constructies ter verzekering van de stabiliteit en veiligheid bij bestaande installaties.

Gezondheid en de stedenbouwkundige vergunning

Bij de beoordeling van de aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning wordt rekening gehouden met de invloed op leefmilieu en gezondheid. Daarvoor wordt verwezen naar de normering die opgenomen is in titel II van VLAREM en het conformiteitsattest. Die normering staat los van de aanvraag van een stedenbouwkundige vergunning. Dat betekent dat een antenne-eigenaar zowel de stedenbouwkundige vergunning als het conformiteitsattest moet hebben om een antenne in gebruik te kunnen nemen, maar dat de volgorde van aanvragen niet vastgelegd is in de wetgeving. De antenne-eigenaar kan dus ofwel eerst het attest of wel eerst de stedenbouwkundige vergunning aanvragen. Beide procedures zijn mogelijk.

Telecomcode

In 1998 verscheen de Telecomcode. Dat is een overeenkomst tussen de gsm-operatoren en de Vlaamse overheid over de inplanting van antennes in Vlaanderen. De Code bevat afspraken over de locatie, inplanting, inrichting en aankleding van de site waarop een antenne wordt geplaatst. De Telecomcode wordt gebruikt door de aanvragers van de stedenbouwkundige vergunningen en door de overheid in haar beoordeling ervan. Enkele principes zijn:

• Elke operator moet in eerste instantie op zoek gaan naar inplantingsplaatsen op (niet-bewoonde) hoge gebouwen (bv. watertoren, kerktoren … )
• Elke operator moet het dubbele gebruik van pylonen (site-sharing) nagaan.
• Een gsm-mast wordt bij voorkeur geplaatst in reeds aangetaste gebieden (industrieterrein, langs autosnelweg … ) om kwetsbare zones (natuurgebied, beschermd landschap … ) zoveel mogelijk te sparen.