Kwantitatieve inschatting van blootstelling aan en gezondheidseffecten van verkeersemissies in Vlaanderen met speciale aandacht voor ultrafijne partikels (UFP):pilootproject in geselecteerde hotspots

Achtergrond en doelstelling

Internationaal onderzoek geeft aan dat fijn stof negatieve gezondheidseffecten kan veroorzaken bij de mens. In welke mate de diverse chemische bestanddelen en fracties van grootte van het fijn stof aan de veroorzaakte gezondheidsschade bijdragen, is slechts gedeeltelijk bekend. Deze kennis is echter van groot belang om effectieve beleidsmaatregelen te treffen.

In milieu- en gezondheidsstudies krijgen ultrafijne partikels (UFP) steeds meer aandacht. Deze deeltjes worden immers gekenmerkt door een enorm adsorptieoppervlak in vergelijking met hun deeltjesgrootte. Deze oppervlakte speelt een belangrijke rol in de interactie in de long.

Daarnaast fungeren deze deeltjes als dragers voor andere stoffen naar de alveoli.

Ten derde zijn er wetenschappelijke aanwijzingen dat deze ultrafijne deeltjes in sommige omstandigheden vanuit de long naar de bloedcirculatie kunnen diffunderen en zo andere doelorganen kunnen beïnvloeden waaronder het hart- en vaatstelsel.

Tot op heden werd hoofdzakelijk onderzoek gevoerd naar acute gezondheidseffecten gerelateerd aan o.a. het cardiovasculair systeem, en het ademhalingstelsel.

In het kader van het tweede generatie Steunpunt Milieu en Gezondheid (2007-2011) wordt een referentiebiomonitoring voor de Vlaamse bevolking uitgevoerd. Daarnaast werd ook in een aantal hot spots humane biomonitoring gepland. Hiervoor werd de casus ‘onderzoek naar blootstelling aan en gezondheidseffecten van verkeer’ op de derde plaats in de prioriteitenlijst geselecteerd. In een voorgaande onderzoeksopdracht werd hiervoor een plan van aanpak opgesteld.

De doelstelling van deze opdracht is het uitvoeren van humane biomonitoring in hotspots om de externe en interne blootstelling aan verkeerspolluenten en de mogelijke gezondheidseffecten ervan na te gaan.

Als basis hiervoor werd het plan van aanpak ontwikkeld in de studie "Opmaak van plan van aanpak voor de kwantitatieve inschatting van blootstelling aan en gezondheidseffecten van verkeersblootstelling in Vlaanderen, met speciale aandacht voor Ultra Fijne Partikels (UFP)".

In dit plan van aanpak werd ook het onderzoeksluik betreffende de milieumetingen en het bepalen van de externe blootstelling uitgewerkt. Deze luiken worden uitgevoerd in onderzoek van de Vlaamse MilieuMaatschappij (VMM) rond UFP in de nabijheid van scholen.

Het onderzoek, samen met de resultaten van het VMM-onderzoek, moet leiden tot het formuleren van concrete aanbevelingen voor van het milieubeleid en andere beleidsentiteiten en nuttige tips voor de bevolking.