Sla navigatie over
www.lne.be
home | contact | sitemap | publicaties | vacatures | english information
  Thema's  
     
  Campagnes  
     
  Doelgroepen  
     
  Over onze organisatie  
     
U bent hier: www.lne.be Thema's Milieu en Gezondheid Wat onderzoekt de overheid? Geboortecohortestudie betreffende milieu en gezondheid in Vlaanderen: onderzoek van de haalbaarheid met de opmaak van een plan van aanpak en kostenanalyse van dergelijke werkwijze

Geboortecohortestudie betreffende milieu en gezondheid in Vlaanderen: onderzoek van de haalbaarheid met de opmaak van een plan van aanpak en kostenanalyse van dergelijke werkwijze

Achtergrond & doelstelling

Er zijn voldoende aanwijzingen dat milieugebonden blootstelling een rol speelt in de ontwikkeling en verergering van verschillende aandoeningen.

Voorgaand en lopend onderzoek naar milieu-invloed op de gezondheid in Vlaanderen betrof hoofdzakelijk cross-sectioneel onderzoek (cfr. Vlaams Humaan Biomonitoringprogramma). Met dergelijke studieopzet kunnen echter geen oorzakelijke verbanden vastgesteld worden. Complementair werden er reeds verschillende registratiekanalen en databanken opgericht waaruit in sommige gevallen prevalentiecijfers of incidentiecijfers, in het geval van kankerregister, kunnen verkregen worden. Bij deze gegevens beschikken we echter niet over prenatale blootstellingsgegevens en blootstellingsgegevens in de vroege kinderjaren.

Op basis van een geboorte-cohorteonderzoek is het berekenen van de graad van associatie tussen mogelijke oorzakelijke factoren en gezondheidsaandoeningen bij moeder en kind wel mogelijk. Een dergelijke cohorteonderzoek werd gestart in 1997 in het PIPO onderzoek (Pasgeborenen en de Invloed van Perinatale factoren op Overgevoeligheid). Naast de klassiek beschreven determinanten van astma en allergie werd in deze studie aandacht besteed aan omgevingsfactoren. De klemtoon was hierbij in eerste instantie vooral gericht op indoorpolluenten (via vragenlijsten, stofbemonstering en biomonitoring). Blootstelling aan outdoorpolluenten werd uitsluitend gepeild via de vragenlijsten. Er zijn hierbij geen biomerkers van blootstelling aan buitenmilieupolluenten ter beschikking. Blootstellings-effectrelaties, verkregen uit een eventueel nieuwe Vlaamse geboortecohorteonderzoek in overeenstemming met de lopende en toekomstige gelijkaardige Europese initiatieven, kunnen als basis gebruikt worden voor verdere onderbouwing van het Vlaamse beleid inzake o.a. volksgezondheid en milieu.

Als mogelijk voorbeeld onder de milieugebonden aandoeningen behoren astma en allergie. De toename in het voorkomen van astma en allergie kan niet verklaard worden door genetische predisponerende factoren. Levenstijl, milieugebonden blootstellingen en de invloed van de omgeving op de genetische factoren spelen waarschijnlijk een rol in het ontstaan van astma. Voor het uitlokken van astma-aanvallen werd die invloed van levenstijl en milieugebonden blootstellingen reeds aangetoond.

Bovenop de grote prevalentie van deze aandoeningen, zeker in geïndustrialiseerde landen, is de socio-economische belasting van deze aandoeningen zeer groot. Volgens een rapport van het Belgisch Instituut voor de Gezondheidseconomie heeft België in 1992 een bedrag uitgegeven van 58,9 miljoen € voor de behandeling van astma. Astma is de voornaamste oorzaak van hospitalisatie van kinderen en één van de hoofdoorzaken voor schoolverzuim.

Gezien het uitvoeren van een cohorteonderzoek veel financiële en logistieke middelen vergt, kan het nuttiger zijn om een cohorte ruimer te laten uitvoeren naar milieugebonden of zelfs naar diverse aandoeningen.

Met deze haalbaarheidsstudie willen we o.a. de toegevoegde waarde voor beleidsondersteuning op korte en lange termijn in kaart brengen van een Vlaamse geboortecohorte. Een aanbeveling van hoe best af te stemmen met andere geboortecohortes in Europa vormt hierbij een essentieel onderdeel.

De doelstelling van deze studie is om op basis van lopende en afgeronde Vlaamse en Europese cohortestudies, internationale literatuur en aanbevelingen een haalbaarheidstudie uit te voeren voor volgende alternatieven van een geboortecohortestudie aangepast aan de Vlaamse situatie:

  1. een geboortecohorte specifiek inzake astma en allergie
    • het oprichten en bestuderen van een nieuwe cohorte of
    • verderzetten van de PIPO studie, met koppeling aan beschikbare milieugegevens en afstemmen van de meetnetten
  2. een geboortecohorte inzake de meeste relevante milieugebonden aandoeningen
    • het oprichten en bestuderen van een nieuwe cohorte of
    • verderzetten van de PIPO studie, met uitbreiding van de uitkomsten naar de meest relevante milieugebonden aandoeningen
  3. een geboortecohorte waarbij de volledige ontwikkeling van het kind wordt opgevolgd met ook aandacht voor andere ziektes dan milieugebonden aandoeningen
    • het oprichten en bestuderen van een nieuwe uitgebreide geboortecohorte met ook aandacht voor andere ziektes dan milieugebonden aandoeningen en hun mogelijke determinanten (cfr. Generation R studie, Deense geboorte-cohorte, Noorse geboortecohorte, ...)
    • verderzetten van de PIPO studie, met uitbreiding van de uitkomsten en determinanten naar de meest relevante en milieugebonden aandoeningen en andere ziektes dan milieugebonden aandoeningen.

Hierbij moet voor de drie alternatieven een analyse gebeuren naar haalbaarheid, kost, wetenschappelijke en beleidsmeerwaarde met beschrijving van de inhoudelijke, technische, ethische als financiële aspecten. Een afweging van de verschillende alternatieven tegenover elkaar moet ook gebeuren.

Rapporten

Download het eindrapport voor de studie "Geboortecohortestudie betreffende milieu en gezondheid in Vlaanderen. Onderzoek van de haalbaarheid met de opmaak van een plan van aanpak en kostenanalyse van dergelijke werkwijze (pdf)"