Meetcampagne niet-ioniserende straling van draadloze communicatiesystemen

In het dagelijkse leven worden we voortdurend blootgesteld aan niet-ioniserende straling (NIS) van o.a. mobiele communicatie, beeldschermen, alarm- en inbraakbeveiliging, elektrische keukentoestellen.
Niet alleen mobiele telecommunicatie zoals gsm en draadloze telefoons, maar ook andere bronnen van NIS maakten de afgelopen jaren een enorme ontwikkeling door. Het gebruik van deze bronnen neemt alsmaar toe in onze maatschappij. Naast de vele praktische voordelen, heeft dit ook geleid tot toenemende ongerustheid bij de bevolking en steeds weerkerende vragen over mogelijke nadelige gezondheidseffecten.
Kinderen zijn de meest kwetsbare groep doordat ze meer energie per kilogram lichaamsgewicht absorberen dan volwassenen.
De dienst Milieu & Gezondheid liet daarom een studie uitvoeren die zich specifiek richt op de blootstelling van kinderen aan draadloze communicatiesystemen.
Ook personeelsleden van het beleidsdomein LNE konden aan de meetcampagne deelnemen.

De meetcampagne

De binnenhuisblootstelling van kinderen (0 tot 20 jaar) aan ELF-, VLF- en RF-elektromagnetische velden door gebruik van draadloze systemen werd gemeten en geëvalueerd. Zowel straling afkomstig van interne als van externe bronnen werd in rekening gebracht. Interne bronnen zijn oa. GSM/UMTS-straling van handtoestellen, DECT-straling van basisstation en handtoestel, Wifi bij gebruik van draadloze laptop, gps, straling van baby/kinderen alarmsystemen en eventuele andere draadloze toepassingen. Als externe bronnen wordt straling afkomstig van gsm-, UMTS en ASTRID-zendmasten beschouwd.
De ELF-, en RF-blootstelling van ongeveer 90 kinderen werd onderzocht door middel van persoonlijke blootstellingsmetingen.
De VLF-blootstelling werd onderzocht door puntmetingen op een afstand van 30 cm van PC- en tv-schermen en op de afstand waar de kinderen gewoonlijk zitten wanneer ze tv kijken.

De resultaten

Uit de ELF-metingen bleek dat de persoonlijke blootstelling van de kinderen zwak was vergeleken met de referentieniveaus en richtwaarden. Ook voor de puntmetingen van het VLF elektrisch en magnetisch veld van respectievelijk de pc- en tv-schermen waren alle waargenomen veldsterktes in overeenstemming met het referentieniveau.
De persoonlijke RF-blootstellingsmetingen bij de kinderen toonden aan dat de niveaus die voortgebracht worden door binnen- en buitenhuisbronnen zeer zwak waren: het totale E-veld van alle toepassingen bedroeg maximaal 0,6 V/m.

Het onderzoek bestudeerde ook de passieve RF-blootstelling van het kind wanneer iemand een handheld gsm of DECT-toestel gebruikt in de buurt van het kind. Hieruit bleek dat deze passieve blootstelling binnen een straal van 1,6 m substantieel hoger was dan de blootstelling van het totale veld gegenereerd door alle binnen- en buitenhuis draadloze bronnen samen.

Aangezien persoonlijke blootstellingsmetingen resultaten leveren die rekening houden met de mobiliteit van het kind, zijn ze veel representatiever voor de werkelijke blootstelling dan de resultaten die verkregen worden door puntmetingen.

• Download het eindrapport (pdf, 2MB).

Deelname LNE aan de meetcampagne

Bij de deelnemende personeelsleden van LNE werd enkel de binnenhuisblootstelling aan RF-velden geregistreerd.
Alle deelnemers hebben intussen hun persoonlijke resultaten ontvangen.
De gemiddelde RF-blootstelling van de LNE-personeelsleden vertoont geen verschillen met de gemiddelden van andere groepen.

Conclusie

De resultaten tonen aan dat er op dit moment geen gezondheidsproblemen te verwachten zijn i.v.m. de blootstelling aan niet-ioniserende straling.
De meetresultaten van de VLF-velden van de tv- en pc-schermen wezen uit dat de velden te zwak zijn om gezondheidsproblemen te veroorzaken.
De persoonlijke ELF- en RF-binnenhuisblootstelling is in het algemeen veel kleiner dan de gangbare blootstellingslimieten en drempelwaarden.
Bovendien zijn de persoonsgebonden blootstellingen veel kleiner en dus veel minder alarmerend dan vaak door de media verkondigd wordt en waarvan de informatie waarschijnlijk gebaseerd is op puntmetingen zeer dicht bij de bron.
Over de langetermijneffecten kan nog geen uitspraak worden gedaan, daarom blijft het toepassen van het voorzorgsprincipe belangrijk.
Vooral passieve blootstelling zou zoveel mogelijk moeten worden vermeden (bv. niet bellen met de gsm met een kind op de schoot).

Afkortingen

Kim Constandt is beleidsmedewerker bij de afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid