Actieplan gechloreerde verbindingen

De verhoging van de gechloreerde verbindingen in de landelijke gebieden was een nieuw gegeven. Een eerste stap in de voorbereiding van het actieplan vormde het verder brononderzoek.

Download het eindrapport van de studie "Faseplan: gechloreerde verbindingen in het landelijke aandachtsgebied (pdf, 2MB)".

Op basis van dit onderzoek kon geen duidelijke oorzakelijke blootstellingsbron geïdentificeerd worden. Er werden geen concrete aanwijzingen gevonden voor een mogelijke impact van industriële vervuilingsbronnen. Wel werden sterke aanwijzingen gevonden voor het belang van consumptie van eigen voeding en stookgedrag m.b.t. de gemeten bloedgehaltes aan gechloreerde verbindingen. Gezien het lipofiele en persistente karakter van de bestudeerde verbindingen en het feit dat ze voornamelijk via voeding in de mens terechtkomen werd aangetoond dat voedingsproducten, wanneer deze op een vervuilde locatie (historisch of actueel) worden geteeld, een belangrijke blootstellingsbron kunnen zijn. Dit kan, evenals de stookproblematiek, bijgevolg aangestipt worden als belangrijk onderwerp voor (verdere) sensibilisering en informatieverstrekking. Het brononderzoek identificeerde bovendien een aantal leemtes en knelpunten in de huidige beleidsaanpak op verschillende niveaus, gaande van de huidige meetnetten tot sensibilisering.

Een volgende stap in de opmaak van het actieplan was het bundelen en evalueren van de lopende, flankerende beleidsinitiatieven. Zoals reeds vermeld is de problematiek van gechloreerde verbindingen niet nieuw in Vlaanderen en werd reeds een uitgebreid beleid gevoerd dat duidelijk zijn vruchten afwerpt. Het doorlopen van het faseplan biedt voor deze acties een extra stimulans om ze verder of opnieuw uit te voeren of uit te breiden. Denken we in dit kader bijvoorbeeld maar aan de sterke daling van de industriële dioxine-uitstoot in Vlaanderen. In 2007 is amper ongeveer 6 % van de metingen verhoogd terwijl dit in 1993 nog 70 % was. Deze daling is een gevolg van de verminderde dioxine-uitstoot, vooral door de drastische sanering en het gebruik van schone technologie bij onder andere de afvalverbranding en in sinterinstallaties. De huidige dioxine-uitstoot is echter voor 75 % afkomstig van de huishoudens met als voornaamste bronnen de gebouwenverwarming op vaste brandstoffen en het verbranden van afval in tonnetjes en open vuren. Deze cijfers benadrukken, samen met de resultaten van het faseplan, de noodzaak voor verdere acties met betrekking tot verbranding via onder andere open vuren. Een gecoördineerde beleidsaanpak op verschillende beleidsniveaus (federaal, Vlaams, provinciaal en gemeentelijk) die zich richt op zowel regelgeving als informatieverstrekking en sensibilisering staat hierbij centraal.

Enkele concrete acties hierbij zijn:

• Blijvend aandringen bij de bevoegde federale minister voor het instellen van een verbod op de verkoop van tuinafvalverbrandingsoventjes;
• Actieve participatie in het Europese reglementeringproces inzake kleinschalige verbrandingsinstallaties voor vaste brandstoffen;
• Actief stimuleren, opvolgen en rapporteren van registratie van klachten rond sluikstoken en open vuren;
• Uitwerken en organiseren van een nieuwe Vlaamse overkoepelende informatie- en sensibiliseringscampagne met betrekking tot open vuren, kachels en andere verbrandingstoestellen.

Ook staat het consequent en in detail opvolgen van de aanwezigheid van gechloreerde verbindingen in mens en milieu centraal in het actieplan met als concrete acties:

• Opvolgen van de aanwezigheid van gechloreerde verbindingen in moedermelk van inwoners van de landelijke gebieden;
• Uitvoeren en evalueren van onderzoeksopdracht: ‘Onderzoek naar de bijdrage van het compartiment bodem aan de humane blootstelling aan dioxines, dioxine-achtige PCBs en furanen’
• Afronden van het onderzoek naar regionale verschillen in relevante gezondheidseffecten (gelinkt aan endocriene verstoring), opstellen van concrete beleidsadviezen op basis van de resultaten

Meer informatie kan u vinden in het actieplan: "Rapportering stand van zaken geïntegreerd faseplan met betrekking tot humane biomonitoringresultaten eerste generatie Steunpunt Milieu en Gezondheid Fase II. Voorstel tot verdere beleidsacties (pdf)"