Milieu & Gezondheid

NIEUW:

Educatief pakket over zware metalen 'Speel op veilig'

De dienst Milieu & Gezondheid heeft zowel beleidsvoorbereidende als beleidsuitvoerende taken:

opvolgen en sturen van het Steunpunt Milieu en Gezondheid
uitwerken en uitvoeren van onderzoeksprojecten voor prioritaire milieugezondheidskundige onderwerpen
uitwerken en evalueren van beleidsacties voor gekende en nieuwe gebiedsgerichte knelpunten rond milieu en gezondheid in Vlaanderen
informeren en sensibiliseren: onder andere via brochures en studiedagen

Ruimere definitie van milieu

Door de permanente wisselwerking tussen de mens en zijn omgeving is zijn gezondheid in belangrijke mate afhankelijk van de kwaliteit van zijn leefomgeving. Milieu en gezondheid zijn dan ook nauw met elkaar verweven.

Het milieu waarin de mens leeft, werkt en zich ontspant, is een bepalende factor voor de gezondheid en het welzijn. Niet alleen de fysische, maar ook de chemische en (micro)biologische factoren in het milieu hebben een weerslag op de gezondheid. De kwaliteit van onze leefomgeving kan de gezondheid zowel op fysisch als op mentaal vlak beïnvloeden.

De definitie van gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) legt de nadruk op het fysieke, mentale en sociale welzijn. De gezondheid wordt gezien als een globaal concept dat verder gaat dan de afwezigheid van ziekte en kwalen. Het welzijn en de levenskwaliteit hangen af van een indrukwekkend aantal factoren, zowel psychologisch als sociaal of milieugebonden. Hierbij moeten, naast de positieve factoren zoals bvb. groene zones en ontspanningszones, ook de negatieve factoren geïdentificeerd worden, zoals geluidshinder, stank en lichthinder.

De relatie tussen milieu- en gezondheidsfactoren is echter uitermate complex. Heel wat gezondheidsproblemen worden in verband gebracht met milieuverontreiniging, maar het is moeilijk om deze fenomenen in ernst, omvang en oorzaken volledig te omschrijven. Verder zijn er naast milieugerelateerde oorzaken nog andere oorzaken die rechtstreeks of onrechtstreeks tot dezelfde gezondheidsproblemen kunnen leiden. Een oorzakelijk verband tussen gezondheidseffecten en bvb. de verspreiding van bepaalde stoffen in het milieu is bovendien vaak moeilijk of niet aantoonbaar. Het precieze aandeel van de verschillende oorzaken van gezondheidsproblemen is moeilijk te achterhalen.

Gezien de permanente wisselwerking tussen de mens en zijn omgeving is zijn gezondheid in belangrijke mate afhankelijk van de kwaliteit van zijn leefomgeving, zowel binnenshuis als buitenshuis. De impact van de omgeving op de gezondheid slaat niet alleen op de gevolgen van lucht-, bodem- en waterverontreiniging, maar ook op de effecten van voeding en straling, levensstijl en -kwaliteit. Bij de analyse van de relaties tussen milieu en gezondheid hanteren we een ruime definitie van milieu, waarbij naast de kwaliteit van lucht, water en bodem ook de kwaliteit van het binnenhuismilieu, de woon- en werkomgeving, en de voeding worden meegenomen.

Processen van milieuverstoring zoals verspreiding van milieugevaarlijke stoffen, verzuring, vermesting, fotochemische luchtverontreiniging, klimaatswijziging, verontreiniging van de bodem en hinder hebben een impact op de menselijke gezondheid. Een basisuitgangspunt van het milieubeleid is dat het de negatieve invloed van deze verstoringen op de menselijke gezondheid tot niet-schadelijke niveaus wil beperken.
Ook aspecten van levenskwaliteit en levensstijl waarvoor niet uitdrukkelijk gekozen wordt (bv. passief roken, geluidsoverlast, stress, enz.), zijn relevant.

Geïntegreerde aanpak

De gezondheids- en milieubevoegdheden zijn in België verdeeld tussen de gemeenschappen, de gewesten en de federale overheid. Om het milieubeleid en het gezondheidsbeleid beter op elkaar af te stemmen, is op de eerste plaats een geïntegreerde aanpak noodzakelijk.

Om in Vlaanderen tot een nauwere samenwerking tussen de beleidsdomeinen milieu en gezondheid te komen, werd eind 2002 binnen het toenmalige AMINAL (huidige departement LNE) de cel Milieu en Gezondheid opgericht. Deze cel werd in het kader van BBB (Beter Bestuurlijk Beleid) omgevormd tot de dienst Milieu & Gezondheid onder de afdeling ‘Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid’.

De dienst Milieu & Gezondheid zorgt voor een goede samenwerking tussen de beleidsdomeinen Leefmilieu en Gezondheid. Zij staat in voor de structurering, opmaak en uitvoering van een beleid gericht op het vermijden van negatieve gezondheidseffecten door milieuverontreiniging. Specifieke aandacht gaat hierbij uit naar kwetsbare groepen zoals ouderen en kinderen.