CAFE

Het beleid van de Europese Unie komt tot stand onder de vorm van Europese richtlijnen en geïntegreerde strategieën. De strategieën zijn inhoudelijke programma’s op basis van dewelke concrete richtlijnen tot stand komen en worden ontwikkeld door de Europese Commissie. De Europese richtlijnen worden, op basis van een voorstel door de Europese Commissie, vastgesteld door de raad van Leefmilieuministers en door het Europese parlement en vormen wetgeving doe door de Europese lidstaten moet worden omgezet.
Uitgebreide informatie hierover en alle officiële documenten kunnen worden gevonden op de website van de Europese Commissie zelf: http://ec.europa.eu/environment/air/index.htm

Thematische strategie luchtverontreiniging

In september 2005 presenteerde de Europese Commissie haar thematische strategie Luchtverontreiniging (http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/site/nl/com/2005/com2005_0446nl01.pdf). In deze strategie formuleert de Commissie de doelstellingen waar zij met haar beleid naartoe wil, evenals de instrumenten die zullen worden ingezet. Met de naam ‘thematische strategie’ wil de Commissie benadrukken dat gekozen wordt voor een coherente en geïntegreerde aanpak, waarbij gekeken wordt naar alle sectoren en alle polluenten, voor een bepaald thema. Het proces dat aan de publicatie van de strategie voorafging omvatte ook talrijke consultaties van de doelgroepen via diverse werkgroepen, waar zowel vertegenwoordigers van de lidstaten, als van de industrie en NGO’s in zetelden en een uitgebreide bevraging van de bevolking via internet.
Deze strategie werd ontwikkeld binnen het CAFE-programma (http://ec.europa.eu/environment/air/cafe/index.htm) van de Europese Commissie. CAFE staat voor Clean Air For Europe en is een programma dat betrekking heeft op de technische analyse en de beleidsontwikkeling inzake luchtkwaliteit. Binnen het CAFE-programma werd een grondige analyse gemaakt van de kosten en de baten (milieu- en gezondheidseffecten) van een hele reeks scenario’s van emissiereducties. Deze analyse was de basis voor het vaststellen van de doelstellingen van het thematisch beleid.
Met de thematische strategie wil de Europese Commissie de negatieve impact van luchtverontreiniging op de menselijke gezondheid en op het milieu terugdringen. Hiertoe worden een hele reeks maatregelen voorgesteld. De voornaamste zijn:

• een herziening van de NEC-richtlijn (National Emission Ceilings)
• een herziening van de richtlijnen rond luchtkwaliteit
• een hele reeks maatregelen rond verkeer en transport – hiervoor verwijzen we naar het thema 'milieu en mobiliteit'

Andere richtlijnen

Uiteraard werden ook al vóór de publicatie van de thematische strategie op Europees niveau heel wat maatregelen genomen om de luchtverontreiniging zoveel mogelijk te beperken. De voornaamste, momenteel nog van toepassing zijnde richtlijnen hiervoor zijn:

• De richtlijn grote stookinstallaties (2001/80/EG) die voorwaarden oplegt voor alle stookinstallaties met een thermisch vermogen vanaf 50 MW. Deze richtlijn wordt vaak aangeduid als de LCP-richtlijn, waarbij LCP staat voor Large Combustion Plants, en werd omgezet in Vlarem (rubriek 5.43)
• De Solventrichtlijn (1999/13/EG) die voorwaarden oplegt aan de emissies van vluchtige organische stoffen ten gevolge van het gebruik van organische oplosmiddelen bij bepaalde werkzaamheden en in installaties. Ook deze richtlijn werd omgezet in Vlarem (rubriek 5.59).
  
• Richtlijn 2000/76/EG die voorwaarden oplegt aan installaties voor de verbranding van afval.
• Richtlijn 1996/61/EG tenslotte legt geen grenswaarden op aan bepaalde luchtverontreinigende activiteiten, maar is wel van belang in het beleid rond luchtverontreiniging. Richtlijn 1996/61/EG is de zgn. IPPC richtlijn, waarbij IPPC staat voor Integrated Pollution Prevention and Control – in het Nederlands wordt dit GPBV: Geïntegreerde Preventie en Bestrijding van Verontreiniging. Deze richtlijn legt onder meer de toepassing van de Beste Beschikbare Technieken (BBT) op voor een hele reeks installaties die een belangrijke bron van verontreiniging zijn (zowel naar lucht als naar water, bodem of afval). Deze verplichting geldt vanaf 1999 voor nieuwe, nog te vergunnen installaties en vanaf 30/10/2007 voor bestaande installaties.
  Om te kunnen evalueren in welke mate de BBT reeds worden toegepast, werden en worden door het Europese IPPC-bureau zogenaamde BREFs (Best Reference documents) opgesteld, waarin per sector wordt nagegaan welke technieken als BBT worden beschouwd en wat de gerelateerde emissieniveaus zijn.
  De implementatie van deze richtlijn kan zowel via een sectorale aanpak (via een aanpassing van de Vlarem-voorwaarden) als via een individuele aanpak (via de milieuvergunningen van de bedrijven) gebeuren.