Voortgang Vlaams Klimaatbeleidsplan 2006-2012

Voortgangsrapport 2008

Op 15 mei 2009 heeft de Vlaamse Regering haar goedkeuring gehecht aan het Voortgangsrapport 2008 van het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2006-2012. (zie ook Persmededeling van het kabinet van minister Hilde Crevits '72% minder emissierechten te verwerven dan de vorige regering')

Situering

Het Voortgangsrapport 2008 van het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2006-2012 (VORA08) vormt de eerste tweejaarlijkse voortgangsrapportering sinds de goedkeuring van het Vlaams Klimaatbeleidsplan (VKP 06-12) op 20 juli 2006. Dit voortgangsrapport met een toelichting bij de toestand van het Vlaamse klimaatbeleid, maakt een efficiënte opvolging door de Vlaamse Regering mogelijk.

Voortgang maatregelen & nieuwe maatregelen

Uit het VORA08 blijkt dat 98% van de voorziene maatregelen volgens planning worden uitgevoerd en er negentien nieuwe projecten op stapel staan. Slechts twee projecten lopen vertraging op en drie projecten werden reeds afgerond. Globaal genomen kan gesteld worden dat de uitvoering van het Vlaams klimaatbeleid volgens planning verloopt en de voorziene reductiepotentiëlen tijdig gerealiseerd zullen worden. In grote lijnen worden de meeste acties uit het VKP 06-12 dus verder gezet.

Daarnaast wordt het klimaatbeleid versterkt met heel wat nieuwe maatregelen met het oog op het behalen van de Vlaamse Kyotodoelstelling:

• Om bedrijven te begeleiden bij het duurzamer maken van hun mobiliteit zal een programma met kwaliteitslabel worden uitgewerkt. Het kwaliteitslabel wordt toegekend aan de hand van de CO2-footprint van het bedrijf.
• Via een brede waaier aan acties zal duurzame recreatieve en toeristische mobiliteit gestimuleerd worden.
• Personen die niet of slechts gedeeltelijk kunnen genieten van het federale personenbelastingvoordeel kunnen sinds juni 2008 van de Vlaamse overheid een premie krijgen voor energiebesparende investeringen.
• Een regeling voor de toekenning van subsidies aan sociale verhuurkantoren voor het uitvoeren van energiebesparende investeringen in woongebouwen werd eind 2008 goedgekeurd.
• Energiezuinige nieuwbouw geniet vanaf het aanslagjaar 2009 van een vermindering van de onroerende voorheffing.
•  Vanaf 2009 maakt de Vlaamse Regering jaarlijks 50 miljoen euro vrij voor een dakisolatiepremie van 500 euro en extra energiescans. Door het dak te isoleren bespaart een gezin ongeveer 30% per jaar op de energiefactuur. Door de combinatie van verschillende premies wordt een investering van 100 m2 dakisolatie op nauwelijks 3 maanden terugverdiend.
• Bij wijze van pilootproject zullen er een aantal passiefscholen gebouwd worden in Vlaanderen. Dit zijn gebouwen die omwille van hun constructie (bijna) geen verwarming nodig hebben. De meerkost die voortvloeit uit deze specifieke bouwwijze zal door de overheid worden gesubsidieerd. Ook binnen de sociale woningbouw is een proefproject rond energiezuinig bouwen opgestart.
• In 2008 keurde de Vlaamse Regering de versoepeling van de regels rond plaatsing van zonnepanelen goed. Het plaatsen van zonnepanelen op de daken van gebouwen die niet vallen onder speciale voorschriften van verkavelingsvergunningen, bpa’s of ruimtelijke uitvoeringsplannen, werd volledig vrijgesteld van stedenbouwkundige vergunning.

Om de opmaak van de voortgangsrapporten efficiënter te laten verlopen werd een eenvoudig en efficiënt evaluatie- en opvolgingsinstrument uitgewerkt gebaseerd op een set van indicatoren en een vernieuwde structuur. Voor het beheer van alle noodzakelijke informatie wordt gebruik gemaakt van de databank die werd ontwikkeld voor het Nationaal Klimaatbeleidsplan 2007-2012. Door het gebruik van deze gezamenlijke databank is tevens inhoudelijke afstemming tussen het Vlaams klimaatbeleidsplan  en het Nationaal klimaatbeleidsplan verzekerd. Deze databank kan online geraadpleegd worden.

Emissies & prognoses

Volgens de meest recente cijfers daalde de Vlaamse uitstoot van broeikasgassen van bijna 87 Mton CO2-eq in 1990 tot iets meer dan 80,7 Mton CO2-eq in 2007. De dalende trend die aan het begin van deze legislatuur was ingezet, zet zich duidelijk verder. In 2007 werd een daling van de broeikasgasuitstoot van 7,1% ten opzichte van het basisjaar 1990 gerealiseerd. Voor het eerst is de uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen gedaald onder het niveau van de Kyotodoelstelling, met name een reductie van 5,2% in de periode 2008-2012 onder het referentieniveau.

De prognoses voor het scenario met klimaatbeleid uit het VKP06-12 werden geactualiseerd op basis van nieuwe inschattingen voor de evolutie van de energieprijzen, voor de bevolkingsvooruitzichten, voor economische groeiverwachtingen en op basis van de meest recente informatie in verband met de uitvoering en het ambitieniveau van de beleidsmaatregelen. De verzameling van informatie voor de berekening van de prognoses werd afgesloten op 31 januari 2009.

Aangezien de prognoses voor emissies in de “elektriciteitsproductie” en de “industrie” uitgaan van het aantal toegewezen emissierechten, kan de prognose inzake gemiddelde uitstoot in 2008-2012 met klimaatbeleid, tevens vertaald worden in een prognose met klimaatbeleid van de non-ETS sectoren. Deze bedraagt 47.376 CO₂-eq of 1.779 kton CO₂-eq boven de non-ETS doelstelling die relevant is voor al dan niet naleving door Vlaanderen van haar doelstelling. Deze reductiekloof zal worden ingevuld met kredieten uit flexibele mechanismen. De ingeschatte emissiekredietbehoefte in de periode 2008-2012 bedraagt momenteel 8,9 Mton CO2-eq.

Budgettaire impact

Globaal genomen is het budget voor de binnenlandse klimaatmaatregelen in de periode 2006-2012 meer dan verdubbeld van 513 miljoen euro (VKP 2006-2012) naar 1.315 miljoen euro (VORA08).

Binnen alle beleidsdomeinen zijn de klimaatbudgetten gevoelig toegenomen ten opzichte van de oorspronkelijke raming in 2006. Een belangrijk deel van de meeruitgaven kan toegewezen worden aan de ecologiepremie voor investeringen in WKK, hernieuwbare energie en energiebesparing. Het budget voor deze maatregel in de periode 2006-2012 is gestegen met zo’n 363 miljoen euro. Ook in de sector gebouwen is een gevoelige stijging van de budgetten waar te nemen.

De Vlaamse Regering investeerde tot midden 2008 reeds 55,4 miljoen euro of 57% van de totale emissiekredietenbehoefte in de periode 2008 – 2012. In functie van de overblijvende reductie-inspanning zullen extra middelen moeten worden ingezet voor de nodige financiering. In het VORA08 wordt het benodigde budget voor de verwerving van de resterende emissiekredietbehoefte geschat op 78 miljoen euro.Het totale kostenplaatje van het Vlaamse klimaatbeleid in de periode 2006-2012 komt daarmee op minstens 1,5 miljard euro.

Focus op post-2012 klimaatbeleid

Vlaanderen heeft in het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2006 - 2012 het beleid uitgestippeld voor het halen van de Vlaamse Kyotodoelstelling. Klimaatbeleid stopt echter niet in 2012 en zal daarna nog ambitieuzer moeten worden verdergezet.

Het recent goedgekeurde EU klimaat- en energiepakket 2020 zal in belangrijke mate het Vlaamse post-2012 beleid sturen. De komende jaren zal een Vlaamse klimaatstrategie ontwikkeld worden die tegemoet komt aan dergelijke ambitieuze lange termijn doelstellingen en een aantal trendbreuken realiseert. In het VORA08 wordt aangegeven hoe Vlaanderen technisch, economisch en maatschappelijk onderbouwde engagementen voorbereidt tot 2020 en worden een aantal bouwstenen voor een toekomstige Vlaamse post-2012 strategie uitgewerkt. 

Voortgangsrapporten 2007

In maart 2007 heeft de administratie leefmilieu de stand van zaken gerapporteerd in een beknopt voortgangsrapport (pdf, 207kB). De meeste projecten zijn op schema en er werden zelfs een aantal nieuwe projecten uitgewerkt zoals het CO₂-toncontract. Intussen verfijnt de administratie haar opvolgings- en evalutiemethode onder meer door de opmaak van een databank van de maatregelen.

In december 2007 werd het tweede voortgangsrapport (pdf, 228kB) gepubliceerd. Zo goed als alle project worden probleemloos uitgevoerd.  Bijkomend werden nog 5 nieuwe projecten opgestart. Het reductiepotentieel zit bijgevolg volledig op schema.