toezicht, bestuurlijke handhaving en veiligheidsmaatregelen

Toezicht

Om de slagkracht van het handhavingsbeleid te versterken, kunnen naast de gewestelijke toezichthouders, ook provinciale toezichthouders en toezichthouders van gemeenten, intergemeentelijke verenigingen en politiezones aangesteld worden.
De belangrijkste rol blijft echter weggelegd voor de toezichthouders van de afdeling Milieu-inspectie(MI). Zij staan in voor het toezicht op de naleving van de milieuhygiënewetgeving. In samenwerking met de Afdeling van het toezicht op de chemische risico’s van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg staan zij bovendien ook in voor het toezicht op zwarerisicobedrijven (Sevesobedrijven).

Bestuurlijke handhaving

Het Milieuhandhavingsdecreet legt de nadruk op de bestuurlijke handhaving die, naast de strafrechtelijke handhaving, een steeds grotere rol zal spelen. Hier komen vooral MI, de afdeling Milieuhandhaving, Milieuschade en Crisisbeheer (AMMC) en het Milieuhandhavingscollege (MHHC) aan bod. De bestuurlijke handhaving kan twee vormen aannemen, met name de bestuurlijke maatregel en de bestuurlijke geldboete.

Bestuurlijke maatregelen

Een bestuurlijke maatregel is een maatregel die er specifiek op gericht is een vastgestelde milieu-inbreuk of milieumisdrijf te beëindigen, zijn gevolgen ongedaan te maken en herhaling ervan te voorkomen. Een bestuurlijke maatregel is met andere woorden gericht op het herstel van het leefmilieu. De toezichthouder, gouverneur of burgemeester is bevoegd om dergelijke bestuurlijke maatregel te nemen. Het kan gaan om een regularisatiebevel, een stakingsbevel en/of een vorm van bestuursdwang.

Bestuurlijke geldboete

Een bestuurlijke geldboete is een sanctie waarbij de overtreder verplicht wordt om een geldsom te betalen. Bij een bestuurlijke geldboete wordt een onderscheid gemaakt tussen een exclusieve of alternatieve geldboete. Bij beide soorten kan eveneens een voordeelontneming worden opgelegd.

Een exclusieve bestuurlijke geldboete wordt uitsluitend opgelegd voor milieu-inbreuken, dit zijn inbreuken op administratieve verplichtingen die limitatief zijn opgelijst door de Vlaamse Regering in de bijlagen bij het uitvoeringsbesluit van het Milieuhandhavingsdecreet en die nooit strafrechtelijk kunnen worden gesanctioneerd op grond van het Milieuhandhavingsdecreet.

Een alternatieve bestuurlijke geldboete kan uitsluitend worden opgelegd voor milieumisdrijven. In principe kunnen dergelijke delicten strafrechtelijk behandeld worden, maar wanneer de procureur des Konings beslist niet strafrechtelijk te behandelen en dit tijdig laat weten aan de AMMC, kan het milieumisdrijf bestraft worden met een alternatieve bestuurlijke geldboete.

In beide procedures kan de vermoedelijke overtreder schriftelijk verweer indienen en heeft hij recht om gehoord te worden (na schriftelijk verzoek).

Het Milieuhandhavingscollege is een nieuw administratief rechtscollege dat bevoegd is om te oordelen over beroepen ingesteld tegen een beslissing van de AMMC betreffende een alternatieve of bestuurlijke geldboete, al dan niet vergezeld van een voordeelontneming. Het MHHC zal nagaan of de AMMC de bepalingen van het Milieuhandhavingsdecreet, alsook de beginselen van behoorlijk bestuur heeft nageleefd bij het bepalen van een bestuurlijke geldboete.

Veiligheidsmaatregelen

Veiligheidsmaatregelen zijn maatregelen waarbij de toezichthouders, de burgemeester of de provinciegouverneur, alle handelingen kunnen stellen of opleggen die zij onder de gegeven omstandigheden nodig achten om een aanzienlijk risico voor mens of milieu uit te schakelen, tot een aanvaardbaar niveau in te perken of te stabiliseren.

Veiligheidsmaatregelen kunnen onder meer strekken tot:

de stopzetting of uitvoering van werkzaamheden, handelingen of activiteiten, ogenblikkelijk of binnen een bepaalde termijn;
het verbod op het gebruik of de verzegeling van gebouwen, installaties, machines, toestellen, transportmiddelen, containers, terreinen en alles wat zich daarin of daarop bevindt;
de hele of gedeeltelijke sluiting van een inrichting;
het meenemen, bewaren of verwijderen van daarvoor vatbare zaken, met inbegrip van afvalstoffen en dieren;
het niet-betreden of het verlaten van bepaalde gebieden, terreinen, gebouwen of wegen.