Milieu-inspectie controleert afvaltransporten

De nieuwe afspraken werden vastgelegd in een samenwerkingsprotocol tussen de afdeling Milieu-inspectie (MI) en OVAM, dat einde 2006 getekend werd door secretaris-generaal Jean-Pierre Heirman en administrateur-generaal Henny De Baets. Hierbij maakten ook 6 personeelsleden van OVAM de overstap naar de Milieu-inspectie. Zij versterkten de buitendiensten en het hoofdbestuur door het uivoeren van transportcontroles langs de baan en in de zeehavens. Binnen het MI vormen zij het “ketenteam” dat afvalstromen uitspit waarmee iets fout ging of lijkt te gaan.

Transportcontroles langs de openbare weg

MI plant jaarlijks een twintigtal transportcontroles langs de openbare weg, steeds in samenwerking met de politiediensten. Deze acties zijn zuiver gericht op afvaltransporten. Tijdens deze acties hebben de ketenteamleden bijzondere aandacht voor het correct invullen van de transportdocumenten, die een goede traceerbaarheid van het afval moeten garanderen. Dat deze documenten nog steeds achteloos ingevuld worden, blijkt uit de transportcontroles die MI in 2006 uitvoerde: 27% van alle gecontroleerde afvaltransporten was niet in orde. Negen op tien overtredingen hadden te maken met een gebrek aan traceerbaarheid van het afval.

Zeehavencontroles

In september 2006 maakte MI afspraken met de Federale Leefmilieu-inspectie, de douane en de scheepvaartpolitie om gezamenlijke controles op de uitvoer van afval naar derdewereldlanden op te zetten. In 2006 inspecteerde MI op die manier 71 partijen van vooral schroot en kunststofafval voor het Verre Oosten in de havens van Antwerpen en Zeebrugge. 23% van de partijen die afkomstig waren uit het Vlaamse Gewest bleek in overtreding te zijn. Het grote probleem was de uitvoer van elektroschroot naar China, waarbij de Milieu-inspectie in alle gevallen moest vaststellen dat de exporteur verontreinigd materiaal probeerde te verschepen of niet over een expliciete toelating (“kennisgeving”) van de autoriteiten beschikte. In 2007 vond MI vooral meer overtredingen in de uitvoer van vervuild kunststof naar China.

De nieuwe EVOA

De wetgeving rond afvaltransporten beleeft in 2007 een turbulent jaar, met het van kracht worden van de nieuwe Verordening 1013/2006 betreffende de overbrenging van afvalstoffen (EVOA). Op veel vlakken betekent deze verordening een verstrenging t.o.v. de vorige jaren, vooral wat betreft traceerbaarheid. Zowel de bedrijven als iedereen die betrokken is bij afvalcontroles moeten zich hier dus op instellen.
In het Vlaamse gewest is MI voortaan de bevoegde autoriteit voor de handhaving op de EVOA, en dus ook het eerste aanspreekpunt voor de melding van illegale afvaltransporten. MI wil ten allen koste vermijden dat uitgevoerd “Vlaams afval” zou leiden tot milieurampen, zoals in 2006 in Ivoorkust, toen zwavelhoudend giftig afval uit Europa zeven doden en duizenden zieken veroorzaakte . Die boodschap heeft MI in 2007 in elk geval overgebracht aan de contactpersonen milieu bij de politie, tijdens een grondige opleiding over de EVOA aan ca. 300 politiemensen.

Internationale samenwerking

Afvaltransporten laten zich niet tegenhouden door landsgrenzen. “Handelaars in afval” die het niet zo nauw nemen met de wetgeving, zullen dus de weg van de minste weerstand kiezen. Het is daarom heel belangrijk dat bedrijven in alle lidstaten dezelfde “handhavingsdruk” ervaren. Dit is vandaag nog zeker niet het geval, maar de inspectiediensten in de verschillende lidstaten werken hieraan door hun controles op elkaar af te stemmen.
Zo werkt MI mee aan 2 Europese handhavingsprojecten die georganiseerd worden onder de vlag van IMPEL-TFS (European Union Network for the Implementation and Enforcement of Environmental Law - Transfrontier Shipments of Waste). Het ELV-project (End-of-Life-Vehicles) heeft als doel om een gezamenlijke inspectiemethode uit te werken voor de controle op de uitvoer van voertuigwrakken naar derdewereldlanden. Het Enforcement Actions-project organiseert driemaal per jaar een “Europese controlemaand”, waarin alle lidstaten transportcontroles organiseren, soms met uitwisseling van inspecteurs. In dit kader heeft MI op 6-7 december 2007 inspecteurs ontvangen uit 19 lidstaten, tijdens een evaluatie-vergadering in het kasteel van Ham.
Ondertussen barst de uitvoer van afval naar China uit haar voegen, gaande van zuiver koperschroot tot ongesorteerde en bevuilde PMD-zakken. MI was dus op 5 december zeker bereid om een delegatie van de Chinese tegenhanger van LNE, de SEPA, te ontvangen en te begeleiden tijdens een havencontrole door MI in Antwerpen.