Hoe verwerk je Vlaamse milieumaatregelen in de jaarrekening?

Ieder jaar breidt de milieuregelgeving verder uit. Het is voor veel bedrijven al niet eenvoudig om van alle aanpassingen op de hoogte te blijven, maar het is nog moeilijker om alle maatregelen correct toe te passen en weer te geven in de boekhouding. Bovendien zijn verschillende interpretaties mogelijk over de wijze waarop een aantal beleidsmaatregelen in verband met leefmilieu en energie het best geboekt worden. Omdat er tot nu toe nog geen concrete leidraad voor bedrijven bestond, namen minister Kris Peeters (toen nog als minister van Leefmilieu, Natuur en Energie) en de Universiteit Gent het initiatief om een milieuhandleiding voor de enkelvoudige jaarrekening op te stellen.

De coördinatie van dit project werd toevertrouwd aan de cel milieueconomie van de afdeling Milieu-, Natuur-, en Energiebeleid. Voor de inhoudelijke invulling was er de medewerking van de Universiteit en de Hogeschool Gent, het Beroepsinstituut van Erkende Boekhouders en Fiscalisten (BIBF), het Instituut van de Accountants en de Belastingconsulenten (IAB), het Vlaams Energieagentschap (VEA) en Brocap NV.

Voor wie en wat?

De brochure dient als handleiding voor boekhouders bij het boekhoudkundig verwerken van Vlaamse en een aantal federale milieu- en energiemaatregelen. Ze is echter niet bedoeld voor bedrijven die de internationale standaarden (IFRS) volgen, noch voor heel specifieke vennootschappen zoals vb. de netbeheerder. Ze bespreekt zowel voor de balans als voor de resultatenrekening rubriek per rubriek alle mogelijke boekhoudkundige verwerkingen die relevant zijn voor de verwerking van milieu- en energiemaatregelen. Ter illustratie worden bij elke rubriek enkele beleidsmaatregelen toegelicht die een struikelblok kunnen vormen en wordt aangegeven hoe deze boekhoudkundig moeten worden verwerkt.

Inventaris

Voor een goed inzicht werd met behulp van de Navigator Wetgeving Leefmilieu, Natuur en Energie eerst een zo uitgebreid mogelijke inventaris opgesteld van alle Vlaamse en federale milieu- en energiemaatregelen die (mogelijk) een impact hebben op de jaarrekening. Dit kan zowel via de balans, de resultatenrekening en de toelichting als via extracomptabele fiscale maatregelen. Verschillende boekhoudspecialisten namen de lijst van beleidsmaatregelen grondig onder de loep om precies diè beleidsmaatregelen te selecteren waarvan de boekhoudkundige verwerking vragen kan oproepen.

Voorbeeld

Een goed voorbeeld zijn de subsidies voor preventiestimulerende en eco-efficiëntiestimulerende programma’s, zoals voorzien in het afvalstoffendecreet. Als de subsidie is toegekend voor een investering die moet worden afgeschreven (vb. economische expansiesteun), dan wordt de subsidie geboekt op de passiefzijde van de balans en pro rata de afschrijvingen in resultaat genomen. Is er aan de subsidie echter geen investering gebonden, dan wordt ze onmiddellijk onder andere bedrijfsopbrengsten geboekt. Een voorbeeld hiervan is een financiële tegemoetkoming aan landbouwers door de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) die op hun gronden activiteiten uitoefenen met het oog op natuurbehoud of herstel.

Geen discussie meer

Verder behandelt de brochure onder andere ook regelgeving als gevolg van de productnormenwet, de emissierechtenhandel en het bodemsaneringsdecreet. Vooral dit laatste leverde veel stof voor discussie. Een onderneming die door haar exploitatie een terrein aantast of vervuilt, zal over het algemeen later kosten moeten betalen. Maar moet de onderneming hierdoor een waardevermindering van het terrein boeken of moet zij voorzieningen opnemen voor de saneringsoperaties? Wij hopen dat we er in geslaagd zijn via deze handleiding duidelijke antwoorden te bieden op al dit soort vragen.

U kunt de brochure downloaden via http://milieueconomie.lne.be of een gedrukt exemplaar bestellen via tanya.cerulus@lne.vlaanderen.be.

Tanya Cerulus is milieueconoom bij de afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid