Hoe komt een verdrag tot stand?

Sinds de grondwetsherziening van 1993, is bij de procedure om een verdrag te sluiten de tussenkomst van elk bevoegd parlement dwingend. De verdragsprocedure verschilt naargelang het om een exclusief, dan wel een gemengd verdrag gaat.

De regeringen van de Gemeenschappen en Gewesten zijn quasi soeverein bevoegd om verdragen te sluiten die uitsluitend betrekking hebben op gemeenschaps-, resp. gewestbevoegdheden. Om de coherentie van het buitenlands beleid te vrijwaren kan de federale overheid zich evenwel verzetten tegen bepaalde verdragsinitiatieven van de Gemeenschappen en Gewesten. De bijzondere wet tot hervorming der instellingen van 8 augustus 1980 bepaalt sinds 1993 een specifieke procedure die de federale regering toelaat controle uit te oefenen op het sluiten van exclusief gefedereerde verdragen (artikel 81, §§ 1-4, BWHI). Daarom zijn de gefedereerde overheden verplicht de federale regering in te lichten over hun intenties met betrekking tot het sluiten van exclusieve verdragen.
 

De federale ministerraad moet op de hoogte gebracht worden van elke stap in de verdragsprocedure die een gefedereerde regering zich voorneemt te zetten. De Vlaamse Regering volgt hiervoor een specifieke procedure.
 

De federale overheid heeft de bevoegdheid om hiertegen bezwaar aan te tekenen. In voorkomend geval wordt de verdragsprocedure geschorst en wordt in de Interministeriële Conferentie voor Buitenlands Beleid (ICBB) bij consensus beslist. Indien er geen consensus ontstaat, dan kan de federale regering de voortzetting van de verdragsprocedure slechts blijven beletten in vier extreme gevallen:
1. de buitenlandse partner in spe is door België niet erkend,
2. België onderhoudt geen diplomatieke betrekkingen met die partner,
3. uit een beslissing of een handeling van de federale overheid blijkt dat de betrekkingen tussen België en de buitenlandse partner zijn verbroken, geschorst of ernstig verstoord, of
4. het ontworpen verdrag zou in conflict komen met internationale of supranationale verplichtingen van België.
 

De totstandkoming van zogenaamde gemengde verdragen is krachtens art. 167, §4 van de grondwet, en in uitvoering van art. 92bis, §4 ter BWHI, verfijnd door een "Samenwerkingsakkoord tussen de federale staat, de Gemeenschappen en de Gewesten over de nadere regelen voor het sluiten van gemengde verdragen" (8 maart 1994).


Bron: Departement Internationaal Vlaanderen