Verdrag van Aarhus en PRTR Protocol

Het Verdrag van Aarhus betreffende toegang tot informatie, inspraak bij besluitvorming en toegang tot de rechter inzake milieuaangelegenheden.

Het Protocol betreffende registers inzake de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen (PRTR)

Het Verdrag verleent, volgens de 3 pijlers ervan, procedurele rechten aan de burger inzake milieu-aangelegenheden.

• Pijler 1: het recht op passieve en actieve openbaarheid van milieudocumenten
• Pijler 2: inspraak bij vergunningen, plannen en programma’s, beleid en uitvoeringsmaatregelen.
• Pijler 3: toegang tot administratieve en gerechtelijke beroepsprocedures in geval van miskenning van toegang tot informatie, participatie, of inbreuken op het milieurecht.

Het Verdrag legt tevens de link met mensenrechten, milieudemocratie, duurzame ontwikkeling, en behoorlijk bestuur.

Het Verdrag werd goedgekeurd op 25 juni 1998 in Aarhus (Denemarken) tijdens de 4° ministeriële conferentie 'Environment for Europe'. Na de 16° ratificatie trad het Verdrag in werking op 30 oktober 2001. België ratificeerde het Verdrag op 21 januari 2003 waarna het bindend werd voor België vanaf 21 april 2003.

GGO amendement
Het Verdrag werd door MOP II (Kazakstan, Almaty 25-27 mei 2005) gewijzigd.
Dit “Almaty”-amendement of “GGO”-amendement wijzigt het recht op inspraak in geval van besluitvorming inzake GGO’s: wijziging aan art. 6.11, invoeging van een nieuw artikel 6bis en een nieuwe Bijlage I bis.
Het amendement is nog niet in werking getreden. België ratificeerde recent het amendement op 17 juni 2009.

PRTR protocol
Het enige protocol onder het Verdrag, het PRTR protocol, werd goedgekeurd op 21 mei 2003 te Kiev.
Het protocol bevat bepalingen over de toegang tot informatie, de inspraak bij de besluitvorming en de toegang tot de rechter over milieuaangelegenheden i.v.m. de registers over de uitstoot en overbrenging van verontreinigende stoffen (PRTR). Het PRTR is een geïntegreerde databank of register van mogelijk verontreinigende stoffen die worden uitgestoten in het milieu. Dat kan vanuit puntbronnen of vanuit diffuse bronnen. Het PRTR-protocol regelt dus de instelling van een volledig geïntegreerde emissie-inventaris voor zowel lucht, water als bodem en eveneens de opname van transfers van verontreinigende stoffen en afvalstoffen per inrichting waar een belastende activiteit plaatsvindt. Die gegevens moeten gemakkelijk raadpleegbaar zijn voor het publiek via elektronische weg.
In bijlage 1 bij het Protocol worden de activiteiten opgesomd die onder de rapporterings-verplichting vallen.
Bijlage 2 bevat een lijst van verontreinigende stoffen waarover boven bepaalde drempelwaarden moet gerapporteerd worden.

Uitvoering op EU-niveau bestaat via Verordening E-PRTR n° 166/2006.
Het Protocol trad in werking op 8 oktober 2009. België ratificeerde het Protocol op 12 maart 2009.