Ozonlaag - Protocol van Montréal

Al vanaf het begin van de jaren ’70 waarschuwden wetenschappers voor de aantasting van de ozonlaag ten gevolge van bepaalde anthropogenische stoffen in de atmosfeer, waardoor de aarde haar beschermlaag tegen schadelijke ultravioletstralen geleidelijk verloor. Dit zou een negatief effect hebben op ecosystemen, landbouwproductiviteit, dierenpopulaties, en menselijke gezondheid; dit laatste door het frequenter voorkomen van huidkankers, cataract en zwakkere immuunsystemen.

In 1985 werd daarom het ‘Verdrag van Wenen ter bescherming van de ozonlaag’ aangenomen, met heden 193 partijen. Dit verdrag legde echter geen verplichting op om het gebruik van ozonafbrekende stoffen (ODS) te reduceren, wat leidde tot het Montréal Protocol in 1987, wat wel voorzag in controlemaatregelen, initieel enkel voor industrielanden (niet-Artikel 5 landen).

Jaarlijks vindt een “Meeting of the Parties” (MOP) plaats van het Protocol. MOP-2 in London in 1990 richtte het Multilateraal Fonds op voor de implementatie van het Protocol ten behoeve van de ontwikkelingslanden (Artikel 5-landen), waarvan het secretariaat in Montréal gevestigd is. Bijdragen voor het Fonds worden driejaarlijks herzien. België zetelt in het Executive Committee van het Fonds samen met nog 6 andere niet-Artikel 5 landen en 7 Artikel 5-landen.

In België is het Protocol van Montréal, net als het Verdrag van Wenen, erkend als gemengd verdrag en ingeschreven op de lijst van verdragen gevoegd bij het Financieel Protocol van 2002, dat de betaling van multilaterale milieuverdragen regelt. De verdeelsleutel bedraagt 70% voor de gewesten, waarvan het Vlaamse Gewest 58% voor de rekening neemt. De Belgische bijdrage wordt door DGOS betaald.

Van 14 tot 18 november 2011 vindt in Bali de 23e MOP plaats van het Montréal Protocol.