REACH-Verordening

Europa wil met deze verordening één enkel geïntegreerd systeem invoeren voor de Registratie, de Evaluatie, beperkende maatregelen en de Autorisatie ten aanzien van Chemische stoffen (“REACH”). Het voorstel vervangt diverse bestaande richtlijnen en verordeningen, maar geeft meteen ook vorm aan de nieuwe EU-strategie ten aanzien van de chemische stoffen.

REACH wil de basis vormen voor het verantwoord omgaan met stoffen, wat uiteindelijk moet leiden tot een gezonde en veilige leef- en werkomgeving. Concreet betekent dit dat de productie en het gebruik van stoffen zo veilig worden dat over een generatie, uiterlijk 2020, mens en milieu geen of verwaarloosbare risico’s lopen.

Registratie

Ondernemingen die chemische stoffen produceren, importeren en gebruiken, moeten voortaan informatie verzamelen over de eigenschappen van een stof, de aan het gebruik verbonden risico’s beoordelen en de nodige maatregelen nemen om de eventueel door hen geconstateerde risico’s te beheersen. Door de gekoppelde verplichting van gegevens verzamelen, beoordelen en zelfstandig maatregelen nemen, wordt de bewijslast voor het in de handel brengen van veilige chemische stoffen verschoven van de overheid naar de industrie. Binnen een periode van 11 jaar dienen de betrokken stoffen daartoe gescreend te worden zoals de Verordening het voorschrijft. Het gaat hier om zo’n 30.000 stoffen die geregistreerd moeten worden. Eerst is het de beurt aan de chemische stoffen waarvan per jaar meer dan 1000 ton wordt geproduceerd of geïmporteerd en aan de erg gevaarlijke chemische stoffen. Deze stoffen moeten geregistreerd worden binnen een periode van 3,5 jaar na het inwerkingtreden van de Verordening. Voor lagere volumes is de deadline respectievelijk 6 of 11 jaar. Voor stoffen met een totaal jaarlijks volume tussen 1 en 10 ton zijn geen volledige gezondheids- en veiligheidstests vereist. Wanneer een bedrijf inzake registratie in gebreke blijft, zal het de betrokken chemische stof niet langer op de markt kunnen brengen of importeren.

REACH voorziet hierbij een belangrijke rol voor het door de Verordening opgerichte Europese Chemische Agentschap (verder: “ECHA”), waar o.a. de registratiedossiers worden ingezameld en beoordeeld.

Evaluatie

Volgend op de registratie voorziet de REACH-ontwerpverordening een proces van evaluatie van de geregistreerde stoffen. Die gebeurt op initiatief en op niveau van het ECHA en/of de lidstaten. Met het oog op de vereiste prioriteitstelling wordt er daartoe een actieplan opgesteld. Dat kan leiden tot beperkingen of, in anderen gevallen, tot een REACH-vergunning (zie verder). De door de evaluatie beschikbaar gekomen informatie moet eventueel ook worden overgemaakt aan de bevoegde overheden van de EU-Lidstaten (met name aan de overheden die instaan voor vergunningsverlening of handhaving).

Vergunning

Als derde onderdeel bepaalt REACH in welke gevallen er een vergunning vereist is voor het op de markt brengen of het gebruiken van bepaalde gevaarlijke stoffen. Soms moeten zij vervangen worden als er veiliger alternatieven beschikbaar zijn tegen een aanvaardbare socio-economische kost. Andere stoffen kunnen nog wel vergund blijven als het risico dat zij vormen voldoende gecontroleerd kan worden (wetenschappers kunnen namelijk overeenstemming bereiken over een veilige drempelwaarde voor de betrokken stof, d.i. een waarde waaronder de aanwezigheid in het menselijke lichaam geen gezondheidsprobleem zou stellen). Wanneer er veiliger alternatieven voor deze stoffen bestaan, moet er een substitutieplan opgesteld worden, zodat zij uiteindelijk kunnen worden vervangen.

Hoewel het hier gaat om een Europese Verordening die rechtstreeks van toepassing wordt in de Lidstaten van de EU, zijn er diverse bepalingen die de Lidstaten zelf moeten uitvoeren, invullen of handhaven. De betrokken federale overheden en Gewestelijke overheden van ons land moeten daarvoor de nodige afspraken maken en de vereiste maatregelen treffen.

Voor meer info kunt u terecht op volgende website: http://ecb.jrc.it/reach/ U vindt er ook vele links en documenten voor een beter begrip en een betere toepassing van de Verordening.

Chris Lambert is Juridisch Beleidsmedewerker bij de afdeling Internationaal Milieubeleid.