Biodiversiteit en natuur

De Europese Habitat richtlijn van 1992 streeft naar de instandhouding en het herstel van natuurlijke habitats en wilde dier- en plantensoorten. De Europese Vogelrichtlijn van 1979 heeft als doel alle wilde vogels en hun belangrijkste habitats in de hele Europese Unie te beschermen. Op basis van beide richtlijnen worden speciale beschermingszones afgebakend op Europees grondgebied die samen een ecologisch netwerk “Natura 2000” vormen. Het Natura 2000-netwerk beslaat ongeveer 18 % van het grondgebied van de EU. Vlaanderen telt momenteel 62 Natura 2000-gebieden, goed voor in totaal 166.187 ha of 12,3 % van het Vlaams grondgebied (Bron: Natuurindicatoren, INBO, 2011).

 

In maart 2011 publiceerde de Commissie een mededeling over de “EU biodiversiteitsstrategie voor 2020” met als doel zowel interne EU biodiversiteitsdoelstellingen te realiseren (cfr Raadsconclusies Raad Milieu, maart 2010). De strategie is erop gericht het biodiversiteitsverlies om te buigen en de EU sneller de omslag naar een hulpbronnenefficiënte en groene economie te doen maken. Zij vormt een integrerend onderdeel van de Europa 2020-strategie en met name van het vlaggenschipinitiatief "Efficiënt gebruik van hulpbronnen". De strategie voor 2020 omvat 3 componenten waarvoor 6 elkaar ondersteunende en onderling afhankelijke specifieke doelstellingen en 20 acties zijn aangegeven. De keuze van de doelstellingen werd prioritair gericht op die factoren die ertoe geleid hebben dat de 2010-doelstelling om het verlies aan biodiversiteit stop te zetten niet kon gehaald worden, en de aanpak te concentreren op aspecten waarvoor de EU de grootste toegevoegde waarde en hefboomwerking heeft. Als cruciale basis voor het vernieuwd biodiversiteitsbeleid wordt ook een versterking van integratie van biodiversiteit in andere beleidsdomeinen aangegeven.), als mondiale verbintenissen na te komen (cfr Strategisch Plan voor Biodiversiteit 2011-2020 goedgekeurd op de COP 10 van de Conventie voor Biodiversiteit, Nagoya, oktober 2010

 

De herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) zal uitwijzen of de EU voldoende financiële middelen kan vrijmaken om zijn biodiversiteitsdoelstellingen na te streven. Daarnaast biedt het toekomstig gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) perspectieven om landbouwers te vergoeden voor het leveren van groene en blauwe diensten en zo de waarde van ecosysteemdiensten mee in rekening te brengen. Ook een goede ruimtelijke planning en het incorporeren van “groene infrastructuur elementen”, kunnen een bijdrage leveren aan het behoud, de bescherming en de restoratie van biodiversiteit.

 

Op Europees niveau verlopen de goedkeuringsprocedure voor de teelt van GGO’s op Europees grondgebied (veldproef en commerciële teelt) en het op de markt brengen van (ingevoerde) GGO’s in producten voor menselijke en dierlijke voeding (“Food/Feed”) volgens een aparte Richtlijn en Verordening.

 

Onder het Franse Voorzitterschap in 2008 werden Raadsconclusies aangenomen waarin aan de Commissie onder meer werd gevraagd om de socio-economische gevolgen van GGO’s te beoordelen en de EFSA-richtsnoeren inzake milieurisico-beoordeling te herzien om rekening te houden met lange termijn effecten van de teelt van GGO’s. De Europese Commissie stelde midden 2010 een wijziging van richtlijn 2001/18 voor die aan de lidstaten de mogelijkheid moet geven om de teelt van ggo’s op hun grondgebied te beperken of te verbieden. Dit voorstel wordt sindsdien binnen de Raad besproken in een ad hoc werkgroep. De bespreking verloopt moeizaam omdat verschillende lidstaten zich vragen stellen bij de compatibiliteit van het voorstel met de regels van de wereldhandelsorganisatie.