Verdunning van de ozonlaag

De oorzaak van de verdunning of aantasting van de stratosferische ozonlaag - het beschermend schild tegen de schadelijke UV(B)-straling van de zon - zijn de emissies van bepaalde chloor- en broomhoudende verbindingen. Het resultaat van de emissies is pas vele jaren later zichtbaar. Door de verdunning van de stratosferische ozonlaag stijgt de UV-stralingsintensiteit op aarde. Dit heeft schadelijke effecten tot gevolg voor mens (huidkanker) en andere organismen (belemmering van de plantengroei).

Het protocol van Montreal en de Europese verodening terzake legden internationale afspraken vast. In Vlaanderen concentreert het beleid zich op twee pijlers: het gebruik van alternatieven stimuleren en de emissies zoveel mogelijk beperken als ozonafbrekende stoffen nog worden gebruikt. Omdat gefluoreerde broeikasgassen (onder meer HFK's) vaak een alternatief zijn, wil Vlaanderen ook voor deze stoffen de emissie verminderen.

Milieubeleidsplan 2003-2007

Langetermijndoelstelling (2030)

Stopzetten van de emissies van ozonafbrekende stoffen in de atmosfeer, met uitzondering van de emissies van CFK’s en HCFK’s afkomstig van isolatiepanelen die geblazen zijn met deze stoffen

_{(protocol van Montreal)}

Plandoelstellingen

Plandoelstelling	Indicator
De emissies van ozonafbrekende stoffen terugdringen met ten minste 70% ten opzichte van de emissies in 1999	Emissie van ozonafbrekende stoffen in ODP-ton (= CFK-11-equivalenten)
In 2007 mogen ozonafbrekende stoffen nog slechts in 11 toepassingen worden gebruikt ten opzichte van 15 toepassingsgebieden in 2002	Aantal toepassingsgebieden waar ozonafbrekende stoffen nog worden gebruikt

De 70%-doelstelling is een minimum en dient gezien te worden in het licht van de onzekerheden over de hoeveelheden CFK’s en halonen die nog aanwezig zijn in en vrijkomen uit producten die met CFK’s zijn vervaardigd of halonen bevatten en momenteel nog in omloop zijn (bv. isolatiepanelen en –schuimen, brandbeveiligingsinstallaties).

Maatregelen en projecten

De kern van het beleid is dat het gebruik van ozonafbrekende stoffen wordt gebannen, indien mogelijk zelfs vroeger dan volgens internationale afspraken vereist is. Waar deze stoffen of gefluoreerde broeikasgassen nog worden gebruikt, zullen emissies zoveel mogelijk vermeden worden.

Emissiebeperking van ozonafbrekende stoffen

De invoering van de erkenningsregeling voor koeltechnici kadert in de inspanningen om de emissies uit koelinstallaties te beperken. Minimumkwaliteitseisen voor deze beroepssector moeten leiden tot een beperking van de emissies van ozonafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen. Hetzelfde geldt ook voor de monitoring van de stopzetting van het gebruik en de afvoer van halonen uit brandblusinstallaties.

De overheid gaat onverminderd voort met haar inspectiecampagnes naar het gebruik en de afvoer van ozonafbrekende stoffen en zal internationale handhavingacties ondersteunen. Ze zal de opslag en het gebruik ervan doorlichten. Bijkomende verplichtingen moeten lekverliezen beperken. De resultaten en ervaringen van deze handhavingsacties en inspecties zullen enerzijds dienen als inspiratie voor de regelgeving die emissies moet beperken. Anderzijds maken ze het mogelijk het beleid te evalueren. Onderzoek moet uitwijzen of een praktische methode kan worden ontwikkeld om diffuse emissies van koelmiddel uit luchtbehandelings- en koelinstallaties te meten. Ook het exportverbod van producten die ozonafbrekende stoffen bevatten zal strikt worden gecontroleerd.

Milieuvriendelijke alternatieven promoten

In overleg met de betrokken sector zal een reductieplan voor ozonafbrekende stoffen en gefluoreerde broeikasgassen worden opgemaakt. Een aantal elementen zal in dit plan zeker aan bod komen: sensibilisering van de doelgroepen; overleg met doelgroepen over (versnelde) maatregelen; overleg over vermindering en stopzetting van het gebruik van methylbromide; eventuele bijkomende regelgeving; bijkomende maatregelen voor de emissies van HCFK’s, zachte CFK’s, en HFK’s voor koelinstallaties; aanvullende reglementering voor het gebruik van ozonafbrekende stoffen in koelinstallaties; een systeem van selectieve inzameling van isolatiepanelen die CFK’s bevatten.

En verder ...

Het thema "Verdunning van de ozonlaag" (_{.pdf, 81 kB)}in het Milieubeleidsplan 2003-2007
Projecten