dienst Veiligheidsrapportering (dienst VR)

Missie

De dienst Veiligheidsrapportering (dienst VR) verzorgt de coördinatie en de implementatie van het aspect "risico's van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn" in het Vlaamse milieubeleid. Door een hoge graad van specialisatie levert hij de expertise waarop andere diensten kunnen steunen. Hierbij heeft hij één doel voor ogen :

De dienst VR ontleent zijn bestaansreden aan Europese Seveso-richtlijn (vroeger Seveso I, nu Seveso II), in Belgisch recht omgezet door het Samenwerkingsakkoord, en aan het decreet Algemeen Milieubeleid.

• Bekijk ook de thema-webstek "Veiligheidsrapportage in Vlaanderen".

Werkinstrument: Veiligheidsrapporten

De dienst VR heeft als hoofdtaak het begeleiden, het opvolgen en het evalueren van veiligheidsrapporten (omgevingsveiligheidsrapporten (OVR), Samenwerkingsakkoord-veiligheidsrapporten (SWA-VR) en ruimtelijke veiligheidsrapporten (RVR)), die opgesteld worden met het oog op de beheersing van de gevaren en de risico's van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn. Daarnaast voert hij een ruime waaier van technische, beleidsvoorbereidende en beleidsuitvoerende taken en opdrachten uit, allen gerelateerd aan de risico's van zware ongevallen.

Omgevingsveiligheidsrapporten (OVR), ...

De omzetting van de Seveso I-richtlijn introduceerde het veiligheidsrapport in de Vlaamse milieuwetgeving: voor bepaalde industriële activiteiten waarbij risico's voor zware ongevallen bestaan moet een (omgevings)veiligheidsrapport opgesteld worden waarin deze risico's voor de omgeving in kaart gebracht worden. Dit (omgevings)veiligheidsrapport werd gekoppeld aan de milieuvergunning: het aanvraagdossier voor een milieuvergunning van een bedrijf waar risico's van zware ongevallen bestaan, moest een conform omgevingsveiligheidsrapport bevatten.

In 1996 werd de Seveso I-richtlijn volledig vervangen door de Seveso II-richtlijn. Daar waar de Seveso I-richtlijn vertrok van industriële activiteiten, is het toepassingsgebied van de Seveso II-richtlijn eerder gebaseerd op de aard en de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen (ongeacht de activiteit). In vergelijking met de Seveso I-richtlijn betekende de Seveso II-richtlijn onder meer een uitbreiding van het aantal onderworpen bedrijven.

Tot 13/02/2003 regelde Vlarem I de procedure omgevingsveiligheidsrapport. Sinds 13/02/2003, met het van kracht worden van het zogenaamde MER/VR-decreet, regelt het decreet Algemeen Milieubeleid (DABM) de omgevingsveiligheidsrapportage. Een omgevingsveiligheidsrapport aangemeld na deze datum wordt niet meer conformverklaard, maar wel goedgekeurd (of afgekeurd). De milieuvergunningverlener houdt bij het toekennen van een de milieuvergunning rekening met het goedgekeurde omgevingsveiligheidsrapport en met de commentaren en de opmerkingen die erover werden uitgebracht (situatie na 13/02/2003).

De dienst VR bewaakt de procedure omgevingsveiligheidsrapport en begeleidt het opstellen van een OVR. Hij onderzoekt deze rapporten, keurt deze goed of af, en maakt ten behoeve van de milieuvergunningverlener een evaluatieverslag met opmerkingen en commentaren. Zo levert de dienst Veiligheidsrapportering een belangrijke bijdrage tot de integratie van het industriële veiligheidsbeleid in het globale milieubeleid. Hierbij dient opgemerkt dat het veiligheidsrapport vandaag niet uitsluitend oog heeft voor de veiligheid van mensen, maar ook voor de schade die kan ontstaan aan het leefmilieu. Meer informatie over het omgevingsveiligheidsrapport vindt u in het deel Omgevingsveiligheidsrapportage van de thema-webstek.

De dienst VR bekleedt binnen de Vlaamse leefmilieuadministratie een unieke positie. Alhoewel het omgevingsveiligheidsrapport op Vlaams niveau gekoppeld is aan de milieuvergunning, opereert de dienst VR volledig onafhankelijk van de milieuvergunningverlener. De dienst VR onderzoekt de veiligheidsrapporten en gaat na of deze rapporten aan de vormelijke, inhoudelijke en kwalitatieve verwachtingen voldoen. De dienst VR keurt het veiligheidsrapport goed (of af), maar heeft geen enkele stem in de beslissingsprocedure voor een milieuvergunning. Wel kan de milieuvergunningverlener via een adviesvraag beroep doen op de expertise van de dienst VR.

... Samenwerkingsakkoord-veiligheidsrapporten (SWA-VR), ...

Op 26/06/2001 is een Samenwerkingsakkoord (SWA) tussen de federale staat en de drie gewesten betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn van kracht geworden. Volgens dit akkoord moeten inrichtingen die bepaalde hoeveelheden van gevaarlijke stoffen op hun terrein hebben een zogenaamd Samenwerkingsakkoord-veiligheidsrapport (SWA-VR) opstellen. Met dit rapport moet de exploitant kunnen aantonen dat hij de gevaren en de risico's verbonden aan de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen op voldoend geachte wijze beheerst, en dat hij alle nodig geachte preventieve, beschermende en mitigerende maatregelen genomen heeft om zware ongevallen te voorkomen of de gevolgen ervan tot een minimum te beperken. Bij ministerieel besluit heeft de Vlaamse minister bevoegd voor het leefmilieu de dienst VR formeel aangeduid als de coördinerende dienst en de beoordelingsdienst voor de uitvoering van het SWA in het Vlaamse gewest. Meer informatie over het SWA en het SWA-VR vindt u in het deel Samenwerkingsakkoord(veiligheidsrapportage) van de thema-webstek.

... en Ruimtelijke veiligheidsrapporten (RVR)

Het MER/VR-decreet introduceert een nieuwe vorm van veiligheidsrapportage, m.n. de ruimtelijke veiligheidsrapportage. De procedure wordt eveneens geregeld in het decreet Algemeen Milieubeleid. De ruimtelijke veiligheidsrapportage is een gevolg van de uitvoering van het artikel 24 van het Samenwerkingsakkoord (welk op zijn beurt de omzetting is van het artikel 12 van de Seveso II-richtlijn). Dit artikel stipuleert dat het Vlaamse gewest ervoor moet zorgen dat de preventie van zware ongevallen en de beperking van de gevolgen van dergelijke ongevallen in aanmerking genomen worden in zijn beleid inzake de bestemming of het gebruik van grond. Het Vlaamse gewest heeft hiertoe het instrument ruimtelijk veiligheidsrapport (RVR) ingevoerd. De dienst VR onderzoekt de wenselijkheid tot het opstellen van ruimtelijke veiligheidsrapporten, en beoordeelt de ruimtelijke veiligheidsrapporten. Meer informatie hierover vindt u in het deel Ruimtelijke veiligheidsrapportage van de thema-webstek.