Hoe worden wij een MOS-school?

STAP 1

Inventariseer bestaande initiatieven, spoor knelpunten op en kies een MOS-thema

Maak een milieudoorlichting van je school. Wat is onze beginsituatie? Waar zitten we goed en waar scoren we slecht op milieuvlak?
Het maken van deze analyse is een leerrijk en boeiend proces met veel leerkansen voor leerlingen en leerkrachten. Het is niet de bedoeling hiermee een waardeoordeel over de school te vormen.
Het resultaat van deze analyse brengt aan het licht welk thema je best (eerst) aanpakt en stelt je in staat om de milieuproblemen doordacht en systematisch aan te pakken.

Je kan hierbij gebruik maken van de milieubevraging of de MOS-spiegel

 STAP 2

Wat willen we bereiken: bepaal je doelstellingen

Eens de school voor een bepaald thema heeft gekozen, kan ze voor dat thema doelstellingen bepalen.
De overkoepelende doelstelling kan bijvoorbeeld zijn: “Wij worden een afvalarme school”, “Wij willen ons energieverbruik naar beneden krijgen” of “Wij willen een duurzame school”.  Die grote hoofddoelstelling kan dienen als slogan voor de hele school: het is een duidelijke slogan voor klein én groot en iedereen moet eraan meewerken om het te doen slagen.
Een dergelijk grote doelstelling kun je meestal niet op één schooljaar realiseren. De overkoepelende doelstelling moet dus verder worden verfijnd: deeldoelstellingen zijn concreter en vaak ook op kortere termijn realiseerbaar.
Geleidelijk vloeien de doelstellingen en dromen uit in echte, concrete acties die samen het MOS-actieplan van het lopende schooljaar zullen vormen (zie stap 4)

 STAP 3

Start een MOS-werking op

Hoe een MOS-werking handen, voeten en een gezicht krijgt is voor elke school anders, hier speelt immers zeer sterk de schoolcultuur en schooleigen organisatie.
Zo kan de MOS-werking in de ene school bv. vooral vertrekken vanuit de kleuterafdeling, boordevol informele inspraakmogelijkheden voor de kleuters en ondersteund door een aantal betrokken (natuur)ouders. Een andere school MOS agendeert als vast punt op de teamvergadering, het oudercomité en de goed draaiende leerlingenraad.
Ga na welke overleg- en inspraakvormen en -mogelijkheden er al bestaan op de school en ga na of je er met je MOS-werking bij kunt aansluiten. Op die manier kun je ineens banden smeden met andere groepen en je draagkracht nog groter maken.
MOS kan ook een eigen dynamiek op gang brengen waardoor er een groene riddergroep van leerlingen ontstaat, of een groep verkeers- of tuinouders of je kunt elk trimester starten met de MOS-mascotte …

 STAP 4

Stel een MOS-actieplan op (wat gaan we doen om onze doelstellingen te bereiken, hoe gaan we dat doen en met wie?)

Wanneer het thema en de doelstellingen vastliggen, stelt de MOS-werkgroep een actieplan op. Dat is een (jaarlijks) overzicht van alle geplande milieuactiviteiten op school, in de klas en in de schoolomgeving.
Een optimaal actieplan vermeldt de doelstellingen/prioriteiten en geeft duidelijk aan hoe je de gekozen acties en maatregelen  aanpakt. Hou hierbij ook de MOS-criteria in het achterhoofd.
Voorbeeldactieplannen zijn terug te vinden in de MOS-themabundels.

 STAP 5

Tijd voor actie: voer je actieplan uit

Aan de slag. Het échte werk!
De gekozen acties voer je systematisch in. Je laat ze samen verlopen met educatieve momenten in de verschillende klassen, leergebieden en in projecten. Ga hierbij op een ludieke, positieve en creatieve manier te werk.
Zorg voor een degelijke werkverdeling en een efficiënte organisatie van de activiteiten. Hoe meer medewerkers goed weten wat van hen wordt verwacht, hoe lichter het werk. Ook hier geldt dat hoe meer je kunt aansluiten bij de bestaande werking/projecten/lessen, hoe meer draagkracht het project heeft.

 STAP 6

Zelfevaluatie, bijsturing en bestendiging

Het is zinvol om in de loop van het project en op het einde van het schooljaar  stil te staan bij de resultaten en kritisch te kijken naar wat je hebt bereikt: ben je al een stapje dichter gekomen bij de vooropgestelde doelstellingen of is er nog werk aan de winkel?
Ben je al klaar voor een nieuw thema, of verdiep je beter het gekozen thema? Wat behoud je en herhaal je, wat pas je aan?
Scholen die graag wat houvast hebben bij hun evaluatie, kunnen gebruik maken van de MOS-spiegel.