Duurzame overheidsopdrachten

Overheidsdiensten zijn belangrijke consumenten in Europa: ze geven zo'n 16 % van het bruto binnenlands product van de EU uit. Een overheid die milieuverantwoord aankoopt, levert dus een belangrijke bijdrage op het gebied van duurzame ontwikkeling.

Duurzame overheidsopdrachten zijn niet enkel relevant voor het milieu en voor sociale doeleinden, maar zijn ook politiek en economische verantwoord:

• Milieuverantwoord
  Duurzame overheidsopdrachten dragen o.a. bij tot de vermindering van afval, grondstoffengebruik, energieverbruik en de vervuiling door emissies van schadelijke stoffen naar het leefmilieu. Het milieuverantwoorde aspect van duurzame aankopen houdt zowel rekening met het productieproces als met milieubelastende factoren tijdens het gebruik van het product.
   
• Sociaal en ethisch verantwoord
  Een duurzaam aankoopbeleid kan een meer eerlijke handel stimuleren. Een overheid die de principes van eerlijke handel hanteert, let op de arbeidsomstandigheden van de werknemers en geeft de producent een eerlijke prijs voor zijn producten. Verder stimuleert een duurzaam aankoopbeleid ook sociale tewerkstelling.
   
• Economisch verantwoord
  In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt, bieden duurzame overheidsopdrachten ook economische voordelen. Men streeft er immers naar om de gunning te baseren op de levenscycluskost (LCC) i.p.v. enkel op de aankoopprijs (dus inclusief onderhoudskosten, operationele kosten ...). Daardoor kan men de toekomstige budgetten soms aanzienlijk ontlasten.
   
• Politiek verantwoord
  Overheden oefenen een belangrijke invloed uit op de markt en kunnen zo producenten en leveranciers aanzetten tot een meer duurzame productie van goederen en diensten.
  • Dergelijke inzet zal gewaardeerd worden door de burgers die een gezonde en aangename leefomgeving wensen.
  • Dit kan tegelijkertijd een belangrijke hefboom zijn om technologische vernieuwingen te stimuleren met o.m. extra werkgelegenheid tot gevolg.
  • Tot slot kunnen duurzame overheidsopdrachten de deelname en motivatie van lokale ambtenaren stimuleren, evenals de samenwerking en dialoog met NGO's.

Het beleid van de overheden die duurzaam aankopen, krijgt meer legitimiteit. Duurzame overheidsopdrachten zijn duidelijk een sleutelelement om te werken aan duurzaam beleid.

De Vlaamse overheid koopt ook duurzame producten aan. We geven u graag een overzicht van de verschillende 'Acties'. Daarnaast bieden we u ook heel wat 'Instrumenten en documentatie' en 'Links' om zelf aan de slag te gaan en meer milieuverantwoord aan te kopen.

Voor een overzicht van tips i.v.m. milieuverantwoorde overheidsopdrachten, verwijzen we naar het handboek 'Buying Green' (Groen kopen) (pdf, 2004, 2,04MB) van de Europese Commissie. Zij zetten op p. 4 van hun handboek alle tips voor u op een rijtje. Het lijstje houdt rekening met alle stappen in de aankoopprocedure en overloopt de tips en aandachtspunten in de chronologische volgorde van een overheidsopdracht.

De cel Interne Milieuzorg voert in 2010 ook een communicatieactie over de instrumenten die overheidsaankopers kunnen helpen bij het uitvoeren van een milieuverantwoorde overheidsopdracht. U leest er meer over in de rubriek 'Communicatie'.